Mircea Eliade- Şiilik Üzerine Yorumu
 

Dinler Tarihine giriş ve dinsel düşünceler tarihi kitaplarının yazarı ünlü din bilimci Mircea Eliade Şiilik'in İslam'ın gnosisi olduğunu batıni tarafı olduğuun söylüyor. Sizce haklı mı? Kaybolan imam, imama tabiiyet, sır inancı v.b

Sen şii'sin :) şaka.
İslam'ın gnosisi derken, gnos ne demek?

Hiç terim anlamını söylemeyelim, İslam'ınsır tarafı ,gnostik tarafı, batıni veya Kuran'ın ayetlerinin ilk anlamı değil de içteki ezoterik anlamını anlamak isteyen bir grup.

Nasıl söylüyor bunu World?
Nette var mı bir bilgi,yoksa kitabı mı almamız lazım?
Nette bilgi varsa,birkaç paragrafını okuyup yorumlayabilirim..

Micea Eliade Dinsel İnançlar ve Düşünceler Tarihi 3. Kitap'ta geçiyor Şiilik bölümünde. PDF'sini buldum buyur biraz uzun gelebilri ama sayfa 138'de şiilik ve batıni yorum bölümü https://docviewer.yandex.com.tr/?url...c=58bf063e5a59

World;dediğin yeri okudum..
İslam'ın gnostik tarafının sadece Şiilik olduğunu söylemek doğru değil..Eğer kitabın diğer yerlerinde bu yanlışını düzeltmemişse,harakiri yapmış o zaman..!

İbni Arabi veya Rumi şii mi?
Gördün mü?
Bir soruyla çöktü iddia..

Zahir ve batın söylemleri,sadece Şiiliği bağlamaz ki..Sünni kanatta bu söylemlere sarılır..
İmam olayını da yanlış yorumlamış..
Sünnilerde mehdi ve mesih beklerler..Şiiler 12.imamın yeryüzüne geleceğini bekliyorlar diye,şiileri gnostik filan yapamayız..

Tasavvuf kısmına bakmak lazım mevlana falan için ne diyor diye belki dediğin gibi hatalıdır ama kendisi bayağı donanımlı dinler konusunda 20. yüzyıl araştırmacısı ve Sanskritçe bile biliyormuş çok refrans veriliyor Mircea Eliade'ten bu yüzden hatalı mı değil mi bir daha bakmamız gerek.

Kendisini biliyorum..Bu konuların uzmanı ama Şiilik yorumunu beğenmedim..

Şiiliğin gnosis olması bir yerde Şiilik'in Muhammed karakteri veya İmam Ali karakteri v.b olmadan doğuşunu açıklayabilir aslında. Bu da Muhammed yaşamadı tezini güçlendirebilir ne dersin?

Şiiliğin gnostik tarafı var,ben yok demiyorum ama Sünniliğin de gnostik tarafı var..Mircea sadece Şiiliği gnostik taraf olarak aktarmış..Bu yanlış olur..

Diğer taraftan İslam'ın nasıl doğduğu,önce Şiilik üzerine mi inşa edildiği,yoksa Sünnilik üzerine mi inşa edildiği tartışılır..Derin konular bunlar..

Şiilikte imam mevzusu varsa,sünnilikte de halife mevzusu var..Mevzu bitmez bu konularda:)

Bu dogru bir tespit. Hanefi mezhebinde muho tanrilastiriliyor. Cubbeli ve kakalarinin konusmalarindan bunu yakalayabiliyorsunuz.

World'un soyledigini anlayabiliyorum. Sia'yi iyi bilmemekle beraber, anadolu alevilerinin inanci hristiyanliga benziyor. Ali, isa gibi tanrilastiriliyor. Bakin bir alevi deyisi:
"kün!" deyince var eyledi on sekiz bin alemi

şah-ı merdan cûşa geldi, sırrın aşikar eyledi:
"yağmuru yağdıran benim" deyi ömer'e söyledi
ol demde şimşek balkıyıp yedi sema gürledi

hem sakidir, hem bakidir nur-ı rahman'ın ali
yetiş carımıza kurtar meded mürüvvet ya ali

ömer vardı hak muhammed katına dedi: "eyle beyan,
hazret ali midir ol arşa gürleyan,
çarh-ı gerdunun elinden sırr-ı hikmet eyleyen?"

hak muhammed buyurdu ki: "yektir ali, bir" dedi
"hem evveli, hem ahiri, her şeye kadir" dedi
"ali'ye şirk koşanlar mutlaka kafir" dedi"

Gordugunuz gibi, 'rab isa' inanisinin muslum versiyonudur bu.

Şia ve aleviliği birbirine karıştırmışsınız.

Üstteki deyiş alevilik ile alakalı , Sünni bozması Şia ile alakası yok.

Şia dan örnek bulun yazın.
Şia nın sünnilikden farkı yok.

Aleviliğin Şia ile alakası yok.

Açık söylemek gerekirse Alevilik kelimesi bile yeni bir söylemdir.KIZILBAŞ denmesi daha uygun olur.

KIZILBAŞ isminide veren osmanlı denen ailenin kendisidir. Alınmış kabul edilmiştir.

KIZILBAŞLAR kendi içlerinde Şia gibi yaşamazlar da konuşmazlar da .

Adamın biri Şia demiş diye KIZILBAŞA uyarlama yapmayınız.

Ali yi sevmekten yola çıkarak KIZILBAŞ larla Şialar aynı demek yanılgıdır. Ne demek yani müslümanlar toptan ısa musa sevgisi ile yanıp tutuşuyorlar diye müslümanlara Hristiyan mı diyelim?

Molla Şialar çok eşlilik le, camileri ile , namazları , oruçları, ezanları, kadına bakışları, ile KIZILBAŞLARLA 180 derece zıttırlar zaten. Hal bu iken nasıl aynıymış gibi yanılgıya düşersiniz ve okuyucuları da düşürürsünüz?

Batın muhabbeti bir çok toplulukta var. Şia daki Batın neyse ona göre örnek bulun yazın.KIZILBAŞLARIN deyişini molla olan sünni bozması bir yapıya aitmiş gibi göstermek olmaz.

Nusayriler de ali allahtir diyorlar. Nusayriler de mi sia degil?

Simdi aklima geldi, ismailik de var. Ismaili mezhebine mensup kisilerin ali'yi tanrilastiran siirleri var. Bunlara da itiraz ediyorsaniz, sia hakkinda degil iran mollalari hakkinda tartismak istiyorsunuz.

"İmamın ilahî hükümlere, ilahî maarife, bütün bilgilere sahip olması, peygamber, yahud kendisinden önceki İmam vasıtasıyladır. Yepyeni bir şey hakkında da imam, Allahu Talâ'nın ona ihsan ettiği kudsi kuvvetle, ilham yoluyla gereği gibi hükmeder, o şeyi künhüyle anlar, bilir. Bir şeye yönelirse, onu bilmek dilerse, o şey hakkında, ancak gerçeği bilir, yanılmaz, şüpheye düşmez, bu hususta aklî delillere, yahut belletenlerin belletmesine ihtiyacı yoktur. Bilgisi iktiza edince daha da derinleşir. Daha da ziyadeleşir..."

"... İmamlardan hiçbiri bir muallime gitmemiş, bir mürebbiden bir şey öğrenmemiştir ... Hiç biri bir hocadan ders görmemiş, hiç biri bir mektebe, bir medreseye gitmemiştir. Böyle olduğu halde kendilerine bir şey sorulunca ona derhal en doğru cevabı vermedeler. Dillerine bilmiyorum sözü gelmediği gibi cevap vermek için düşünmeleri yahut cevabı bir müddet sonraya tehir etmeleri de vaki değildir..."

Muhammed Rıza'l-Muzaffer, Akâaid'ül-İmâmiyye, Şia İnançları, Çeviren Abdülbaki GÖLPINARLI, İst 1978, s. 52-53.

İslam'ın içinden çıkan her mezhep,erken Hristiyanlığa dayanır..Bu erken Hristiyanlıkta ''gnostisizm'' denilen şeydir..

Şia veya sünni olan Müslümanlar,tıpkı gnostiklerin İsa'yı ''Tanrı'nın kelamı'' görmeleri gibi Muhammed'i veya Ali'yi Tanrı olarak görmüşlerdir..Tabi ki gerçek bir görme eyleminden bahsetmiyorum..Sadece yazılan metinlerde böyle lanse edilmiştir diyorum..Esasında ne Muhammed,ne de Ali yaşamış kişiler değildir..Tıpkı İsa gibi..!

Sünniler Muhammed'den sonra gelen halifeleri,Şiiler ise Ali'den sonra gelen imamları;Tanrı'nın yeryüzündeki temsilcileri/rehberleri olarak algılamışlardır..Tıpkı katoliklerin papaya verdikleri rol gibi..!
Alevilikte Şianın farklı bir versiyonudur..Alevilerin ritüellerinin İranlıların ritüellerine pek benzememesi gayet normal..Coğrafya değiştiği zaman,araya zaman faktörü,toplum faktörü,siyasi faktörler girdiği zaman;farklılaşma kaçınılmazdır..Farklıdırlar ama kaynakları aynıdır..Tıpkı bizim şempanzelerle farklı bir tür olduğumuz ama atamızın aynı olduğu gibi..

Şiilikte ve tasavvufta inisiye denilen gnostik merasim çok belirgin gibi.

İnisiye denilen şey tanrılaşmak..Gnostiklere göre İsa,sünni sufilere göre Muhammed,Şiilere göre de Ali olmak demek..

Ya da mürşidini bulup, imama uyup Allah'a ulaşmak. Hayattan inzivaya çekilerek imamla Allah'a ulaşma derecelerini tamamlamak. Kaybolan 12. İmam Mehdi inancı(Şiilik'te) nihai inisiyedir sanıyorum.

Allah'a ulaşmak değil de,Allah olmak..

İnzivaya çekilmeleri de pek doğru değil..Gnostiklerin çoğu hayatın içinde bulunmuşlardır..

Şiiler mehdiyi bekliyor,doğrudur..Sünnilerde bekliyor..Ayrıca mesihi bekleyenler de var..

Benim dedem Hasan Efendi adinda bir "Alevi Dedesini" Allah'tan daha guclu ve yetkin olarak goruyor. Kendi ifadesiyle " Allah herseyi yaratmistir. Fakat daha sonra isleri sarpa sarmistir. Hasan Efendi Allah'a kafa tutuyor. Tum kotuluklerin sorumlusu da Allah'tir. Ali de Isa da Allah'in bir goruntusudur. Fakat Hasan Efendi alemi kontrol ediyor".

http://baskoyluhasanefendi.com/

Benim dedem bu sekilde inaniyor. Kendisi Dersim Alevilerindendir. Muhamme'le de sik sik alay eder. Aslina bakkarsaniz Allah ile de epey egleniyor.

Hasan Efendi'ye ise neredeyse 40 yildir ibadet eder; tapinir.

Allah'a ulaşmakla Allah olmak aynı. Karmati olduğunu öğrendiğim Hallac'ı Mansur Enel Hakk demişti bilirsiniz bu yani.

İnzivaya çekiliş süreci hayattan el etek çekmek değildir o sadece belli bir görüştür diğer hemen hemen her görüş şunu der: İnziva dünya nimetlerinden el etek çekmek değil o nimetleri aşırıya kullanmamak ve kullanırken Allah'ı bırakıp dünyaya meyletmemektir.

Sünnilik'e Mehdi inancı sanırım Şia'dan daha sonra girdi.

Bilgi icin tesekkurler.
Ayrica nusayrierin tespihi de "ayn, mim, sin" dir. Yani buyukluk sirasina gore ali, muhammed, selman-i farisi.

Dostum hem sen hem nolan varken bir konuda fikrinizi sorayim.
Biliyorsun ben de namazin yahudilerden araklama oldugunu dusunenlerdenim. Bir de şuara 71 var.
Bazi mealler " "Putlara tapıyoruz ve onlara tapmağa devam edeceğiz" demişlerdi." seklindeyken, bazilari "Demişlerdi ki: "Putlara tapıyoruz, bunun için sürekli onların önünde bel büküp eğiliyoruz." seklinde.
Bunu namaz olarak yorumlayan var mi diye biraz bakindim internette ama birsey bulamadim. Siz ne dusunuyorsunuz?

Mircea Eliade 'nin bilgisine hayran kaldım!
Olayı çözmüş!
Sufiliği de Şia'ya bağladığı gibi, Sufileri de İslam'ın misyoneri ilan etmiş, öyle ki İslam'ın bugün geldiği noktayı da Sufilerin zaferi olarak görmüş.
Sufiliği böyle anlayan Aleviliği de Şia'ya bağlamış çok değil.
Alevilikte sevgili Natan'ın #24 mesajda dediği gibi öyle Tanrı, peygamber filan yoktur, İnsan vardır, bu da Atalar kültüründen kalma bir şeydir, Şamanik pek çok yönü vardır. Ocaktır, el vermedir, nefestir, demdir vs. i bu kültürlerin alametleridir, alameti böyle olanın içeriği de böyledir.

Böyle bir yapıya Şia demek, onun dışa bakan yüzüne göre onu değerlendirmek, bunu diyenin cehaletini gösterir, Mircea Eliade de dış yöne bakan yönü ile değerledirmeye kalkmış ama olmamış.

Mesela Arabi'nin iki şeyhinin KADIN olmasını batı dünyası nasıl anlasın! anlamadığı için Sufiliğe de kendince bir don biçmiş. Hızlı kitap yazma özelliğininden filan da bahsetmiş, doğrudur adam yolculuk ederken at/deve üstünde bile kitap yazıyormuş, 500 civarı kitap yazdığı söylenen birinden bahsediliyor neticede.

Hasılı Mircea Eliade olayı iyice karıştırmış, H.Bayramlı yıllarımda böyle bir abimiz vardı, iki dakikada karşısındakinin kafasını allak bullak ederdi, o yüzden lakabı "H.Mikser" di.

Sevgili felasife kimse Alevilik sadece Şiilik demiyor ki Alevilik Şi ile eski Türk inanışın birleşimidir. Nerden etkilenmiştir dersek Şamanizm, Gnostizm, Şiilik, Kabala, Orta Çağ Hristiyan mistiszmi,Budizm,Hinduizm gibi birçok etki sayabiliriz.

Malta eriği;şuara 71'de İbrahim mevzusu geçiyor..Bu mevzular,sağdan soldan toplanmış,gayet sıradan bir şekilde derlenmiş metinler..O ayetlerden namaz manası çıkmaz..Kuran'da namaz yoktur..Şu konuma bakabilirsin;
http://turandursun.com/forumlar/showthread.php?t=39315
Müslümanlar namazı Hristiyanlardan araklamıştır..Ortodoks Süryanilerden..

Nolan, sen biliyorsundur. Kafama takıldı şu alevilik. Diyorlar ki ;
Alevilik, İslam'ın Türklerdeki yorumudur.Yani, Türklerin İslam'ı yorumlama şekli alevilikmiş. BU DOĞRU MU?

Zaten bahsettigim cevii de hataliymis. Engse hohol egilip bukulme olmadigini soyledi.

Sevgili tatar,
Islami degil de siiligi yorumlama desek daha dogru olacak.

Tatarka;aleviliği bildiğimi söyleyemem ama bu inancın kökeninin şia olduğu söyleniyor..Selçuklular zamanındaki mehdi inancı kaynaklı Babailer isyanı ile,Aleviliğin temelinin atıldığı iddia ediliyor..Tabi ki zamanla evrim geçirmiştir bu inançta.Zamanla ritüeller,söylemler coğrafyayla alakalı olarak değişmiştir..Bu her inanç için geçerlidir..

Türklerin islamı yorumlama şekli Alevilik ise,bugün Türkiye'deki sünni kesim ne oluyor?

Sevgili world
Sana bu konuda bir şey demem, çünkü daha önceden de yazıştıklarımıza göre bu konuda anlaşabilmemiz zaten çok mümkün de değil. Hani aynı şeyleri tekrar tekrar etmekte beni sıkıyor.

Kısacası olayım seninle değil de Mircea Eliade ile.

Bu abimiz dinler deyince 3 din filan değil, Antik dinleri de biliyor, Şamanizm üzerine müstakil bir kitabıda var. Okumadım kitabını ama eminim ki çok faydalıdırda.

Verdiğin .pdf in ön sözünde anlatıyor yardımlarda almış fakat Şiilik ve Tasavvuf yorumlarından ben sorumluyum diyor.
Hal böyle olunca Mircea abimize yakıştıramadım olay bu, zaten olaya yorum karıştırmış bu çok açık belli oluyor. Onuda ıskalamış haliyle.

Ama pdf 'in başlarını okurum belki, zira antik dinlere, Şamanizme filan, zaten istensede fazla bir yorum katılamaz, genelde onlar öyle oldukları gibi alınır.

Her ne kadar Alevilikle ilgili olmasa da, Omer Hayyam bunlarin hepsine bin ceker :) ilk defa lise yillarinda okumus, cok etkilenmistim. Ara ara da okur dusunurum. Ozellikle de o dortlukleri sarap icerek dusunmek lazim. Zihni aciyor, yanaklar al al oluyor.

peki su benzerlige ne diyorsun?

Malta eriği;yahudilerde de namaz var tabi..
Belirttiğin videoda secde yapıyor Yahudi..
Hristiyanlar arasında Süryaniler haricinde namaz kılarken secde yapan başka bir mezhep/fırka yoktur..Süryanilerin namazı ile Müslümanların namazı arasındaki tek fark,süryanilerde rükunun bulunmayışıdır..

Hristiyanlar'da Uniteryanlar hariç erken dönemde İsa'nın hiçbir üstün özellik taşımadığını sadece peygamber olduğunu düşünen var mı? Hasan Aydın var demiş de ben sanmıyorum dediğine göre Eusebios bunlardan bahsetmiş.

World;ilk Hristiyanlar İsa'yı bir hayal/efsane/mit olarak gören insanlardır..Yani İsa'nın gerçekten yaşamış olduğuna filan inanmamışlar..Cennet veya cehenneme de inanmışlar..Gnostikler denilen insanlar bunlar işte..
Yahudi bir grup var..İskenderiye'de..Therapeutae'lar..İlk hristiyanlar bunlar deniyor..Yalnız bunlar Yahudi ve aynı zamanda gizemci/gnostik..Bu insanlar İsa'ya peygamber gözüyle filan bakmazlar..İsa'yı peygamber görenler ebiyonitler..Bunlar da gnostik..
Bir de Yahudi samiriler var..Bu insanları da araştırmak lazım..İslam'ın bu insanlar baz alınarak yaratıldığı söyleniyor..Sanırım bu samiriler İsa'yı peygamber kabul ediyorlar..
Nuh arslantaş'ın samirilerle ilgili bir kitabı var..Alıp okumak lazım..