Beşinci boyut var mı?
 

Ufkumu açan bir konuşma oldu.
Meraklısına izlemesini tavsiye ederim. TED konuşması.

Boyut yorumlamalarında gölge ilişkisi çok kullanılıyor. ''üç boyutlu cismin gölgesi buysa dört boyutlununki şöyle şöyle olmalı..'' gibi.

Bence bu benzetim ilişkisinde bir sorun var. Üç boyutlu cismin gölgesini, cisim dışında kalan şartların da üç boyutlu olduğu bir ortamda gözlemliyoruz. Gölgeyi ortaya çıkaran ışık gibi etkiler de üç boyutlu şartlar altında bu gölgeyi ortaya çıkarıyor.
Örneklerde kullanılan genellemelerde cisme bir boyut daha ekleniyor ama cisim dışında kalan şartlara bir boyut daha eklenince neler değişebileceği gözardı ediliyor. Mesela dört boyutlu ortamda ışığın etkisi aynı kalacak mıdır? Hatta dört boyutta gölge oluşumu diye bir olay var mıdır?
Dolayısıyla fazladan bir boyutu sadece cisme ekleyerek gölgesi şu olmalıdır şeklindeki yorumu kusurlu buluyorum. Çünkü bir boyut eklenince diğer birçok parametre daha değişecektir.

Zamanı boyut kabul edersek hiperküp 5 boyutlu olmak durumunda.