Vahiy Ve Akıl
 

İslam Öğretilere göre; 'Akıl' çok mühimdir.Çünkü pekçok gerçekliği ve doğruluğu sadece bununla kavramak mümkün olabilecektir.

Düşünce tarihinde düşünürler; 'Akıllarını' vahıyden yalıtarak 'Tanrıya' 'evrene' 'Canlılığa' 'Yaşama' dair fikirler üretmişlerdir.Bu düşüncelerle, 'Agnostizm' 'Deizm' 'Panteizm' gibi olgular meydana çıkmış ve akımlaşmıştır.

İslam'ın 'Akılı' üstün tutmayı öğütlemesi vede akılı üstün tutan düşünürlerin bulgularının bunlar (Yukarıdaki akımlar) olmasının nasıl anlaşılması vede mulahaza edilmesi gerektiği hayli mühimdir.Akılın söylediği ile 'Tanrı' nın söyledikleri arasında çelişkilerin olup olmadığı anlaşılmalıdır.Akıllar vahıyden arıtılmış olsada Tanrı'dan vede İslam verilerinden iz bulamamışlar mıdır..? Yoksa bulmuşlarda bütünüyle ve hakkıyla Tanrıyı vede Sanatını idrak mı edememişlerdir...?

Bunlara göre,akılların ve düşüncelerin ortaya koymuş olduğu bazı akımların değerlendirmesi 'İslam çerçevesi' içinde yapılabilinmekte vede akılların verileriyle,İslam'ın verilerinin bazı noktalarda örtüştüğü deşifre edilebilinmektedir.
.................................................. ..............................
.................................................. ...............................
................
Panteizm:Tanrının herşey olduğunu,evrenin ve doğanın 'İlahi' olduğunu söyler.

Panteizmin savunucuları bazı düşünürler,bu kanaate varırlarken elbette vahıyden yalıtılmış bir akıl kullanmışlardı.Vardıkları netice ise; 'Tanrının herşey olduğu'' idi.Vahıyden ayrıştırılmış bir akılla 'Tanrının herşeyi kuşatmış olduğunu' görenler 'Tanrı herşeydir' demişler ve bu akımı hasıl kılmışlardır.

Salt akılla elde edilen Panteizm'i İslam bizlere TANRI'nın ''Vasii' Yani; : ''Herşeyi kuşatmış olan,varlığı ile tüm bilinen ve bilinmeyenleri 'İlahi' eserleriyle işlemiş olan vede görünür kılan'' ismi ile açıklamıştır.

Panteizmi üretenlerin, ''Tanrının'' doğa olduğunu söylemeleri, vahıyden yalıtılmış vede teferruatlara dalınmış olmasından kaynaklanmaktadır.Tanrı'nın herşeyi kuşattığını görebilmişler ancak,bunu sadece Tek olan Tanrı'nın yaptığını mevcut akılları ile idrak edememişlerdir.

.................................................. ..............................
.................................................. ...............................
.................

Deizm: Tanrının varlığını kabul eder,ancak evrene müdahalesinin olmadığını söyler.

Deizm'i meydana çıkaran düşünürlerde,elbette vahıyden yalıtılmış bir akılla bu kanaati elde etmişlerdi.Deistler,Evrendeki nizamı ve ölçüyü fark etmişler ve 'Yaratıcıyı' kabul etmişlerdir.Ancak bununla beraber bu kanaate varmalarında en mühim etmenin ise; Yaşanan hiçbir olumsuz hadiseye Tanrı'nın müdahale etmemesini göstermişlerdir.Deist düşünürlere göre;Eğer Tanrı'nın dünyada etkisi ve gücü olabilse Bazı olaylarda irade belirler vede engellerdi.

İslam bizlere,Vahıyden ayrıştırılmış bir akılla farkedilen; ''Evrene müdahale etmeyen Tanrı'' vede ''Kötülükleri önlemeyen' Tanrı' yani Deist fikrini açıklamıştır.İslam'a göre Tanrı Dünya yaşamını var edecek olan düzenekleri kurmuş, İrade vede akıl gibi donanımlarıda vererek iradesini dünya üzerinden çekmiştir.

İslam;Fenalıklara vede haksızlıklara Tanrı'nın müdahalesinin olmayışınıda ''Essabur'' Yani; ''Aceleci olmayan,cezayı yada mükafatı tehir eden,ahirete saklayan,Çok sabırlı olan'' ismi ile açıklamaktadır.

Tanrı'nın dünya yaşamına etkisinin ''birebir' olmayışını bazı düşünürler akıllarıyla idrak etmişler,ancak bunun ne için böyle olduğunu vahıyden kopuk bir akıla dayandıkları için anlayamamışlardır.İslama göre Tanrı'nın ''Adet-i İlahi'' si vardır.Ve bu ilahi adetine göre,insanlara vede eylemlerine müdahale çok zaman etmemektedir çünkü;bu imtihan düzeneğine ters düşecektir.

Deist düşünürleri,bu hakikati vahıyden yalıtılmış vede teferruatlara dalınmış bir akılı temel aldıkları için tam manası ile idrak edememişlerdir.Yapılan sadece var olanı fark etmek olmuştur.
.................................................. ..............................
.................................................. ...............................
.................

Agnostizm:Tanrı'nın varlığının ''bilinemeyeceğini'' akılların bunu idrakten aciz olduğunu söyler.

Agnostik düşünürler,bu kanaate varırlarken Tanrı'nın zatını düşünerek yola çıkmış vede başlangıç yapmışlardır.Mevcut akılları tıkanmış vede Tanrının akıl üstü olduğunu bilinemeyeceğini söylemişlerdir.Agnostik düşüncenin çıkış noktasını İslam; ''El Celiyl'' Yani; ''Çok Ulu olan,azameti büyük olan,akılların idrakinden uzak olan'' ismi ile açıklar.

Yine ''Batın'' yani; ''Varlığı gizlenmiş olan,bilinemeyen'' ismi ilede açıklamıştır.

İslam'a göre Tanrı'nın zatı hiçbir zaman bilinemeyecektir algılanamayacaktır.Bu sebebten ötürü bunun üzerinde düşünmek vede tartışmak doğru ve faydalı olmayacaktır.Vahıyde istenilenleri esas alıp uygulamak, yaratılmış insan soyu için yapılabilinecek en mantıklı iş olacaktır.

Agnostizmi üreten düşüncede;bu gerçeği fark etmiş ancak en büyük ve tek fark olmak üzere Vahıyden yalıtılmış bir akıl tarikinde konuşlandığı için yorumlarını farklılaştırmış vede hakkıyla idrak edememiştir.En büyük hakikati yani vahiyi gözden kaçırmak, agnostizm düşünürlerinin uçurumu olmuştur.
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,, ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,, ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,

Saygideger bendeniz;

Düşünce tarihinde düşünürler; 'Akıllarını' vahıyden yalıtarak 'Tanrıya' 'evrene' 'Canlılığa' 'Yaşama' dair fikirler üretmişlerdir.Bu düşüncelerle, 'Agnostizm' 'Deizm' 'Panteizm' gibi olgular meydana çıkmış ve akımlaşmıştır.-Bendeniz.

Vahiyler de kavram degilmidir? Bu kavramlarda insanoglunun dusuncesinde meydana gelmemismidir?

Eger hayir diyor ve insanoglundan baska bir guc bunlari ortaya atti diyorsaniz, birincisi; bu guc bir araci mi kullanmistir? Yoksa direk insanogluyla dialog mu kurmustur?

Ikincisi bu araci insanoglu degilmidir? Insanogluysa; insanoglu, bu gucle hangi temelde diaolog kurmustur? insanoglu degilse, nedir? Insanogluyla nasil dialog kurmustur?

Sonucta butun bu iletileri biribirine aktaran insanoglu turu degilmidir?

Insanoglundan baska-insanoglu olmayan bir guc varsa-bu gucu de ortaya atan ve kendi turune ileten insanoglu degilmidir?

Saygilarimla;
evrensel-insan

Yazımda İslam düşüncesine haiz bir dairede değerlendirme yaptım.
Vahiy,islam inancına göre ''Akıl ürünü'' değildir.Tanrının insanlık içinden seçmiş olduğu bir elçiye göndermiş olduğu ''İlahi'' mesajın adıdır.

İslam inancına göre;Bu mesaj ise, cebrail adındaki bir melek ile gelmiştir.Diyalog yoktur,sadece getirme vede alma vardır.

Vahiyin üzerine ise; herhangi bir beşeri akıl yorumu konmamıştır.Salt Tanrının ilahi ''Mesajıdır''

Düşünce ve akıl ise; insan soyuna mahsustur.Vahiyde,düşüncede akılda yoktur.

Çünkü islama göre; vahiyin sahibi ''Allah''tır.Allah ise, düşünceden vede akıldan bizim anlayacağımız(anlayabileceğimiz) manada beriidir.

Tüm bunları bildiğinizi zannediyorum,ancak kendi bünyenizde fikir yürütüp sual oluşturduğunuzu düşünerek özetle cevapladım.Aslında cevaplanacak bir sual olmamasına rağmen...

Esen kalın

Saygideger bendeniz;

Benim yazdigim yazinin temeli, insanogluna dayanir ve bakis acisi tamamen insanoglu kaynaklidir. Bana gore insanoglunun disinda da kaynagi olan baska bir canlinin bakis acisi yoktur-vara bile bunu insanogluna iletecek ortak dialog yoktur.-

Sizinki bir islam inancidir, saygi duyarim. Yalniz belirtmeliyimki, dunyada insanoglu bir butundur ve tum dogal kabiliyetleri ve ozellikleri aynidir. Onlari biribirinden farkli kilan, evrensel dusunce yapisi ve bu yapinin dayandigi temel kokenin sorunudur.

Ornek olarak kul terimi sozlukte soyle tarif edilmektedir:Tanriya gore insan.Bu ifade bile insanogluna aittir ve tanrinin adina konusup, bu tarifi yapmistir. Ve ben merak etmekteyim!

Tanri adina insanoglu nasil konusabilir?, onunla nasil dialog kurabilir? Yoksa, tanri "kulun ifadesi budur, bu benim vahiymdir. Bu terimi ben size layik gordum. Sozlukte de boyle ifade etmenizi istiyorum" umu buyurmustur?

Buyurduysa, dunyada bilinen yuzlerce dil var. Bu kavrami, her dilde ayri ayri insanogluna vahiy olarakmi indirmistir?

Yoksa bu kavram, insanoglunun-ihtiyactan dolayi-dusuncesinde yarattigi tanri kavramina insanoglunun bag kurmasinin istegi ve bunu isteyenlerin, ayni zamanda bu kulluk temelinde, insanoglunu kendi cikari icin, kendine kole etmek istemesinin bir bahanesimidir?

Saygilarimla;
evrensel-insan

Siz vahiyden yalıtılmış ve Dinden uzak bir hudud dahilinde değerlendirmede bulunuyorsunuz ben ise Vahiye ve Dine dayanarak değerlendirebiliyorum.Zaten aksi halde vahiyden mesafeli bir mülahazaya teşebbüs etsem,sizden farklı bir netice elde etmeyeceğim.Çünkü mevcut akıllar bukadarını kavrayabilecektir vahiy şuuru olmadan.

İnsanların eşit olduğunu ifade edişiniz beni bahtiyar etti,İslamda böyle söylemektedir.Düşünce farklılıklarının oluşunuda, yine münferit akıla bireylerin dayanmasıyla mütaala edebiliriz.Vahiyde birleşecek olan tüm insanlığın düşüncesi, temeli aynı olduğundan farklılığa mahal bırakmayacaktır.İslamda bunu temin için var olmuştur.

''Kulluk'' kavramından misaller vermişsiniz vede bu kavramla vahiyi idrake yada vahiydeki çelişkiyi ifşaya çalışmışsınız.

Kul; Tanrının iradesi vede tasarrufu altında bulunan insan suyuna verilen bir addır.Tüm insanlık istisnasız kuldur islam inancına göre.Çünkü Tanrı onları yaratmış ve onlar üzerinde tasarruf yetisine sahiptir.

Kulluk,vahiyde geçmektedir.Kurandaki adı ''Abd'' dır.

Fecr:

Ör:28--Erciı ila rabbiki radiyeten merdiyyeh(Kendinden hoşnut olunmuş ve hoşnut olmuş olarak dön)

29--Fethuli fiy ibadiy ( Artık gir ''Kullarımın'' arasına)

30--Vedhuliy cenneti ( Gir cennetime)

Kulluk kuranda sıkça geçmektedir.Dolayısıyla kulluğu bazı kişiler vahiyde olmamasına rağmen uydurarak vahye isnat etmiş değillerdir.

Kulluk şuurunu, sürü şuuruna dönüştürmeye teşebbüs edenler,bundan menfaat temin edenler,Köleler oluşturmak isteyenler var olmuş olabilir.Ancak bunun böyle oluşu, ''Kulluğun'' bahane olduğunu değil,istismar edildiğini gösterir.İslamda kula kul olunmaz,en mükemmel ölçü, budur!

Yaklaşımınız marksistçe ama bende kısmen kendimi komünist olarak değerlendirebilmekteyim.Zaten her müslüman komünisttir.Ama saf komünist.

Esen kalın

Saygideger bendeniz;

Islami bakis acisi temelinde vermis oldugunuz cevaplar icin tesekkurler.

Yaklaşımınız marksistçe ama bende kısmen kendimi komünist olarak değerlendirebilmekteyim.Zaten her müslüman komünisttir.Ama saf komünist.-Bendeniz

Gordugunuz gibi ismimin altinda, dinlerden ozgurluk uyesi bile yazmiyor. Cunku bence inanc br sezgidir, ve sezginin duyumunu alan icin pozitif, almayan icin negatiftir. Bu konu bir inanc konusu oldugundan, bana gore tartisilmaz. Kisinin degerleri arasinda yer alir.

Ben inancdisi bir dusunceye sahibim.Yani inanci, pozitife veya negatife tasimaya ihtiyac duymuyorum.Oyuzden inanc konusuna bakis acim, disaridan ve notrdur.Heres kendi inancini nasil ortaya koyuyorsa-pozitif veya negatif-oyle algilar ve bireysel hak ve ozgurlukler temelinde saygi duyarim.

Yukarida verdigim alintiniza gelince, ben insanoglunun evrensel dusunce kokeni ve temelinin sinirini ve sorununu ortaya koyuyorum.

Yoksa onlarin, ayrimcilik temelindeki ayristiran ideolojilerini veya varsayimlarini-ki insanoglunun evrensel dusunce siniri ve sorunu, ayrilmisligin ayrimcilik temeli uzerine oturur- degil.

O yuzden bana illa bir -ist vermek istiyorsaniz, insanist diyebilirsiniz-Humanist anlaminda degil; cunku o insanOGLU temelli insanciliktir.-

Cunku benim dusunce ve davranisimda-ki bu yazilarima da yansir-insanOGLU ile insan ayni icerigi veren kavramlar degildir.

Bu konuda sitede benim cok yazim var, merak ederseniz bulup okuyabilirsiniz.

Saygilarimla;
evrensel-insan

Panteizmi üretenlerin, ''Tanrının'' doğa olduğunu söylemeleri, vahıyden yalıtılmış vede teferruatlara dalınmış olmasından kaynaklanmaktadır.Tanrı'nın herşeyi kuşattığını görebilmişler ancak,bunu sadece Tek olan Tanrı'nın yaptığını mevcut akılları ile idrak edememişlerdir.
BenDeniz

Ben şunu hiç anlamam güneş var çok güçlü be insan güneşe tapacağına nie onu yaradanı arayıp ona tapmaya çalışıyorsun.İnsan geliştikçe inancında derinlere inmek istediğinden mi acaba?
Panteizm evrenin bu mükemmel kurallarını görüp bu düzenin bu kaosun bir nevi tanrı olduğuna inanır.
Tanrıyı görmek.Peki her şey müthiş kurallar düzen mükemmel neden yanı başımızda duran tanrıyı görmüyoruz da hep perde arkasındakini arıyoruz.Dalgaların bedenine çarptığı an rüzgarı hissetiğin an bir köğeği severken gözlerinin içine baktığın an tanrıyı görürsün.Ne şah damarındadır ne de arşta içinde varolduğun ve içine girebildiğin mükemmel oluşumdur.pantezimde kurallar bütünü gerçek doğa tektir tanrı tektir çünkü aslolan her şey tektir.panteizmin eksikliği idrak edememek değildir aksine tanrıyı,tanrısını en mükemmel tanımlayan din karşıtı düşüncedir.

İslam için aklın mühim olması mühim değildir. :)
Akıl, Hristiyanlıkta da mühimdir, Musevilikte de.
Panteizm de, Agnostisizm de, Deizm ve Ateizm de aklı önemser.
İslam'n da önemsiyor olması, İslam'ı üstün yapmaz.

Vahiyden arıtılmış akıl ne demek?
Sanki bir eksiklikmiş gibi yansıtılmış.
Tersine akıl dediğin vahye, inanca, ön yargıya mahkum olmamalı.
Özgür akıl, bağımsız akıl, ön yargısız akıl en değerli ve en doğru akıldır.
Vahiy bir rivayettir ve kanıtı yoktur.
Rivayetlere inanarak akıl yürütülmez.

Panteizmi üretenler mevcut akıllarıyla Tanrının yaptıklarını idrak edememiş ama İslam akla gerek dahi duymadan etmiştir. :)
Çünkü İslam'da akıl değil vahiy geçerlidir. Vahiy diye yazılan ne ise inanç odur. Yazılanın sorgusu, tartışması, irdelemesi olmaz. Bir kelimesi dahi reddedilse iman yara alır. Bir konunun kabul edilmemesi ise dinden çıkmaya kadar varır.
Bu mudur akıl?
İslam'daki akıl, "aklınızı kullanın, vahye boyun eğin" dir. Vahye boyun eğmeyen akıl, akıl olarak görülmez ve ebedi cehennemle tehdit edilir o akıl sahibi.
Yani İslam'da akıl değil itaat vardır. Akıl ile vahiy yanyana gelemez. Vahyi olmayan bir konuda da akıl yürütülemez. Bu defa sünnete bakılır. Dolayısıyla akıl vahiyden kurtulsa sünnete yakalanır. Sünnette de yoksa içtihatlara bakılır, kıyas uygulanır. Akla ise en son sıra gelir. Yani çaresiz kalınca, bir yol-yöntem olmayınca akıl yürütülür. Ama bu defa da sonucun ayetlere, sünnete ters düşmemesi beklenir. Aksi takdirde kabul görmez.
Bu durumda İslam'da akıl mühimdir denilebilir mi?
Denilemez. Doğrusu İslam'da aklın yeri yoktur.

kısmen kendimi komünist olarak değerlendirebilmekteyim.Zaten her müslüman komünisttir.Ama saf komünist.-Bendeniz

Kısmen komünist?
Saf komünist?
Komünist ?
Ne demek acaba?

Saygideger aydoe;

Benim algima gore, bendeniz herkesin-soyle veya boyle-komunist oldugunu soylemeye calisiyor.

Ama sonucta komunistten ne algilandigi herkese gore degisiyor.

Komunist'in kokeni, komun yani common dan gelir. Genel, bilinen, alisilagelmis, herkesin kabul ettigi, ortak v.s. gibi anlamlar tasir.

Genel anlam olarak ta, komunist, ortakci anlamina gelir.Yani herseyin ortak paylasimi, ki bu da ifade olarak "herkesten gucune gore, herkese ihtiyacina gore" cumlesiyle ifade edilir.

Dilaver'in acisindan olaya bakarsak; ozel mulkiyetin olmamasi ni savunan kisi ve bu savunuyu one suren ve bunun icin devrim mucadelesi veren ideolojidir, komunizm.

Benim bakis acimla ozdeslestirildiginde de, bireyin ben karakterinin yok olmasi ve kendi turunun butunluguyle ozdeslesebilip, bu butunluk temelinde dusunce ve davranis uretebilmesidir.

Bunu her birey, kendi bireysel gelismesi temelinde insan olmaya yonlenerek, kendi karakter devrimini, yine kendi oz arzu ve isteminin dusunce ve davranisa tasinmasiyla saglayacaktir.

Bir bireye zorla bu bilinc dayatilamaz. Kendisinin bu bilinci istemesi ve bu bilince kendisinin varmasi gerekir. Bu da bireyin kendisini yetistirmesi, kendisine verilenleri nedenleyip sorgulayip, verilenlerden insanlikla celisenleri eleyip, onlardan arinmasi demektir.

Yani kisaca evrensel dusunce koken ve temelinden arinmasi ve bunu da alternatif bir yeni bakis acisiyla basarmasi gerekir.

Saygilarimla;
evrensel-insan