pandeist´isimli üyeden Alıntı
Teizme ve pan-enteizme göre Tanrı herşeyin kendisinden türediği tözdür. Bu anlamda teizm monisttir. Tanrı mutlak yaratıcıdır. ve bu kanıtlanamaz teizmin Tanrı tanımının sonucu olarak böyledir.
|
Sart degil, poly teizm de olabilir. Burada monist olan inanc olabilir, fakatt varliksal olarak inanbilan varlik poly olabilir.
|
Evrendeki maddi olmayan tözün illa böyle tanımlanması mantıksal bir zorunluluk içermez.
|
Burada alinan varliksal tabana ve temele gore bu tabanin akli inandirmasi ve bunu kendine dogrulamasi soz konusudur.
|
Evrende iki ayrı tözün maddi ve maddi olmayan tözün zamansal sonsuzlukta birbirini yaratmadan karşılıklı etkileşim içinde var olduğu bir evren modeli de pekala mümkündür.
|
Bu dedigin metafizik varliksal nitelikte dualizmdir. Eger determinist bir indirgemeci monism olacaksa, mutlaka biri digerine oncul olmak durumundadir.
|
Böyle bir evren modelinde maddesel olmayan töz( ki ben buna "Evrensel Ruh" veya "Deus" diyeceğim) yaratıcı olmamakla birlikte yaratılmamıştır.Yaratık değil temel iki tözden biridir.
Ateizm ve materyalizm ise madde-enerji tözünü tek töz olarak kabul eder teizm gibi monisttir.
|
Belki indirgemeci ve determinist materyalizm de hakli olabilirsin ama; ateizm de bu sart degildir. Idealizm den yani dusunceden de tanrisizliga ulasilabilir. Hatta kavramdan da. Belki dedigin, indirgemeci determinist monism temelinde "illa biri ya daotekinin onculugu" akil dayatmasi yasatabilir.
|
Bu tasarıma neden gerek duydum.Evrende nedensellik ilkesinin gerçeği açıklamakta yetersiz kaldığını düşünüyorum. Örneğin nedensellik ilkesi gözlerimiz olduğu için görüyoruz der. Oysa gözün yapısı ve karmaşıklığı "görmek için gözümüz var" şekilndeki teleolojik açıklamaya daha uygun. Canlıdaki yaşama isteği bilimsel olarak açıklayamacağımız şekilde canlıda görme isteği uyandırmış ise ve gözün tasarımınına sebep olmuş olabilir.
Akıllı tasarım illa düalist deist bir modeli zorunlu kılmıyor tabi. teist olup da akıllı tasarımı savunanlar da var. Ancak evreni bir kere yaratıp artık nedensellik ilkesine bırakan evrene karışmayan bir Tanrı tasarlayan deizm de teleolojik açıklamayı dışarda bırakıyor.
|
Butun bu fark hangi temelde konuya baktigin ile paraleldir.
Bilimsel mi/felsefi mi?
Ontolojik mi/teolojik mi?
Akilsal mi/gozlemsel mi?
Inancsal mi/bilissel mi?
Varliksal mi/bilgisel mi?
Ideolojik mi/teorik mi?
Evrimsel mi/yaratilissal mi?
Fiziksel mi/zihinsel mi? v.s.