Cern Deneyi

[dilaver]

Cern Cenevre yakınlarında ileri düzeyde araştırmalar yapan bir bilim merkezi. Tüm Avrupa ülkeleri de bu kuruluşun üyesi. 2008 içinde bu merkezde çok önemli bir deney gerçekleştirilecek. Bu deneylerin sonucunda ise Higgs bozonunun varlıgı kanıtlanmaya çalışılacak.

Higgs bozonu varsayımsal bir parçacık, olması gerektigi düşünülüyor, ancak bugüne kadar Higgs bozonu ile ilgili hiç bir kanıta raslanamadı. Cern ise bunu gözlemlemenin bir yolu olacak, ya da Higgs kuramına ve parçacıgına veda edilecek.

Çok yüksek hızlarda ( ışık hızına yakın ) çarpıştırılacak proton demetleri ile büyük patlama anındaki şartlar yaratılmaya çalışılacak. Bu çarpışmalar sonucu bilgisayar aglarında muazzam ölçekte bir bilgi birikimi oluşacak ve degişik ülkelerden 10 binin üzerinde bilim insanı bu birikimi çözmeye çalışarak elde edilen yeni verileri bulmaya, gözlemlemeye çalışacaklar.

Higgs bozonu varsayımsal bir parçacık, kütlenin taşıyıcısı oldugu düşünülüyor, ancak şimdiye kadar kanıtlanamadı. Bir anlamda inanç demek bu. Bilim insanları buna inanıyorlar, ama inançlarını da test etmekten çekinmiyorlar. Cern deneyi sonucunda şayet Higgs boznunun varlıgı kanıtlanamazsa ve buna rastlanamazsa bu inanç terkedilecek ve bilim insanları yeni bir kuramın peşine düşerek kütlenin nereden geldigini bulmaya çalışacaklar.

İşte bilim ile dinin de farkı burada yatıyor. Bilimde de varsayımlar olabiliyor. Bu varsayımlara dair kuramlar, hipotezler ortaya atılabiliyor. Ama bundan sonrası önemli. Din varsayımları dokunulmaz ve kutsal yaparken, bilim onların üzerine gidiyor ve test ve deneme alanlarıyla sınamaya çalışıyor. Ta ki dogrulugu ya da yanlışlıgı, gözlemlerle ortaya çıkana kadar.

Cern deneyi en önemli bilimsel deneylerden biri olacak, bilim dünyası heyecanla bekliyor. Bu deney sırasında sadece Higgs bozonunun degil, minyatür karadeliklerin, süpersimetrik parçacıkların, gravitonların da ortaya çıkması bekleniyor.

saygılarımla