İbrani uygarlığı nasıl ortaya çıktı?

[sargon]

Pante hatırlar, bir zamanlar cevabını aradığım bir soru vardı. İbrani tarihi hakkında Eski Ahit dışında kaynak var mı? Bunları nerde bulabiliriz? O zaman kimseden açıklama gelmemişti. Server Tanilli'nin Yüzyılların Gerçeği ve Mirası I. Cilt'inde bu konuda fazla olmasa da bazı bilgiler var. *Bence oldukça yararlı bilgiler. Bir taraftan kendim öğrenirken diğer taraftan sizlerle de paylaşayım dedim.

M.Ö. III. binyılda Filistin'İn güneyinde ve batısında oturan ve Sami dili konuşan halka daha sonraları Yunan tarihçilerinin verdiği ad ile Fenikeliler deniyor. Fenikeliler ilkçağda denizlerin fatihi olarak ün kazanıyorlar. Bu bölgede yayılıyorlar ve Suriye kıyısındaki ilk yerleşim yerleri olan Ugarit, Gebal (Byblos), Sidon ve Tyr gibi kentleri kuruyorlar. Bunlar balıkçı köylerinden büyüyerek kentler haline gelirken, toplumsal yaşam da klandan ortakçılığa doğru dönüşüyor. Her kent ayrı bir devlet oluyor ve hepsinin kendi tanrıları var.

Bu bölge Mısır ve Hitit devletinin hep ele geçirmeye çalıştığı, dönem dönem bunun için savaştıkları bir bölge oluyor. Ugarit Mısır ve Girit'le ticari ilişkileri olan önemli bir devlet. Ugarit ve Gebal bir sönem Mısır'a sonra Hititlere bağımlı kalıyor. M.Ö. 13. yüzyılda Mısır zayıflayınca bağımsızlaşıyorlar. Tyr kenti de öne çıkan bir başka kent. En ünlü kralı Hiram. Güçlü bir deniz filosuna sahip. Fenikeliler Yunan uygarlığının denizlerde güçlenmesine kadar Akdenizin birçok yerine ulaştılar ve hatta koloniler kurdular. Kartaca bir Fenike kolonisidir. Ancak ticaret dışında askeri fetihlerden sözedilmez.

http://www.haberbilgi.com/bilim/tarih/fenikeliler.html

Fenike kralları kendilerinde tanrısal nitelikler görüyorlar. Örneğin Sidon kralı soyunu tanrıya kadar çıkarıyor. Gebal kentinin kurucusunun olan da bir tanrı. Adı El. Tyr'in başlıca tanrısı ise Melkart. Fenike dilinde "kentin kralı" anlamına geliyor. Gebal, Ugarit, Sidon ve Tyr kentlerinin kralları aynı zamanda kentlerinin en büyük rahipleri de, ayinlere katılıp, ayinlere başkanlık ediyorlar. Yine de Babil ve Mısır kralları kadar despot değiller.