Deizm Hakkında

[evrensel-insan]

Yukaridaki aciklamalar isiginda, yani akilcilik gozlem ve mantik temelinde deizmi degerlendirirsek;

Deizmin ontolojik tabanini hangi varliksal ideolojiye bagliyorsun?

Maddenin nesnelligi-materyalizm

Dusuncenin oznelligi-idealizm

Isimcilik-pozitivizm.

Diger bir konuda gozlem konusu. Bilindigi gibi bilimin bilimselligi gozlemden baslar yalniz, OTRADA INSANOGLU ALGISINA GOZLEM VEREN BIR FENOMEN OLMASI GEREKIR.

Yalniz akilcilikta bu sadece gercegin ne oldugunun inanc ile dogrulanmasidir.

Mesela islam dinine baktigimizda, Allah'in ozdeslestigi fenomen Kuran'dir.

Hyloteizm de, tanri madde ile

Panteizmde de evren ile ozdeslesir.

Tasavvuftada her bir birin tanrisina varisi kendi aklinin inandigi dogru yoldur.

Bu temelde ve gozlem olarak, deizmin tanrisinin gozlemi nedir?

Panteizm v.s. gibi ozdeslesen bir fenomen var midir?

Yoksa aklin kendine inanarak dogruladigi ve ustelik fenomen tabani olmayan, fakat aklin gercegin yani gozlem verenin ne oldugunu inanci temelinde dogrulamasi midir?

Sonucta deizm de, teolojik bir durus oldugundan bilimsel degildir.

Yalniz buradaki akilcilik gozlem mantikm ucgeninde; ortada tanrilasan bir fenomen tabani mi vardir, yoksa tanri gozlem vermedigi halde, aklin kendi mantiginin inanci ile kendine gerceklestirdigi dogru temelindeki numenal bir deger midir? Mesela fizik otesi bir deger.

Bir konuda deizm de din olmadigi konusudur.

Bir deist genelde kendisine varladigi tanrisi her ne ise onun kendi yasam ve iliskisine oyle veya boyle bir katkisi mudahelesi oldugunu dusunur mu?

Yani ortada varolussal ve tasavvufi bir teslimiyet var midir?

Eger boyle bir teslimiyet var ise, kisinin kendi ile kendini inandirdigi tanrisi arasindaki bu teslimiyet din degil midir?

Son olarak bazi deistler bir tanrinin varligina inanirlar fakat bunu isim ya da ozdeslestirme olarak ortaya koyamazlar. Buradaki deizmin, agnostisizm de ki teist temelli "tanri bilinemez" aciklamasi ile bagi var midir. Teist dedim cunku, buradaki agnostisizm varligina inanandir. Digeri gibi yani ateist agnostisizm gibi inanmayan degildir.

Burada hic bir yorum yapilmamistir ve gelen yanitlara da yorum yapilmiyacaktir, amac sadece deizm inanci algisi ve bilincinin bu mesajla daha bir anlasilirlik ve algilanirlik kazanmasi icindir.