"Nuh'un Gemisi" - "Hilal" ilişkisi üzerine!

[cenkvarol]

Gecenin çöken karanlığı içerisinde gökyüzündeki parlaklığıyla ortaya çıkan Ay eski insanların her zaman dikkatini çekmiştir. Bu durum Ay'ı mitolojilerde adından sıkça bahsedilen çok sayıda tanrının sembolü haline getirmiştir.

Ay'ın Güneş'e kıyasla nispeten daha belirgin olan gökyüzündeki şekillerinin takibi sonucunda da Ay Takvimi geliştirilmiştir. Sümerler muhtemelen ayın devrelerine dayalı bir takvimi kullanan ilk medeniyetti. İslam peygamberi Muhammed'in hicretini (622) esas alan Hicri Takvim de bir çeşit Ay takvimiydi. Yine İslam'da camilerin kubbelerinde yer alan hilalin sembolik ve ayrı bir öneminin olduğu da biliniyordu.

Mitolojide Ay, Babil tanrısı Sin veya Mısır tanrısı Thoth gibi erkek olarak düşünüldüğü gibi Selene, Artemis, Hecate gibi çok sayıda Tanrıçayı da temsil etmiştir.

Eski zamanlarda Büyük Ana Tanrıça çeşitli safhalarda görülür ve resmedilirdi. Buna göre değişen pek çok adına rağmen 3 temel fazı vardı. Başlangıçta bakire veya el değmemişliğin sembolü; hilal. Dolunay karnı şişmiş bir şekilde karşımıza çıkan anneliği sembolize ederdi. Küçülen Ay ise yaşlı bilge kadın olarak gösterilirdi.

Aşağıdaki linkten bakıldığında Ay'ın evreleri gerçekten de şişen bir karın görüntüsü vermektedir. Belki de bu görünüm Ay'ın neden daha çok Tanrıçalarla ilişkilendiriliyor olduğunu bize açıklamaktadır.

http://tr.wikipedia.org/wiki/Ay'%C4%B1n_evreleri

Ay'ın gökteki dolunaya veya yaya benzeyen şekillerine yüklenmiş olan anlamlardan birisi de Ay'ın hilal halinin bir "kayığa" benzetilmiş olmasıdır. Yağmur, su akıtan mavi gökyüzü bir deniz gibi düşünülünce, yay şeklindeki görünen Ay bu denizin içinde hareket eden bir kayığa benzetilmiştir.

(Kuran tefsirlerinden bazı müfessirlerce yerde olduğu gibi Sema'da da bir denizin olduğuna inanıldığını anlıyoruz. Ayrıca "Bu, dedi, dünyamızın semasıdır (raki') korunmuş bir tavandır, kat kat dürülmüş bir dalgadır." hadisi de bu anlamda dikkat çekicidir.)



Ay'a ilişkin yapılmış olan benzetmeler içerisinde asıl konumuzla ilgili olansa kökleri Sümerlerin Gılgamış Destanı'na dayanan Büyük Tufan'daki Nuh'un Gemisi'nin hilal biçimindeki Ay olarak düşünülmüş olmasıdır. Bu benzerlikten bahseden bir çalışmaya ilişkin olarak yabanc bir kaynakta şu bilgiler verilmektedir:

"For him, the Garden of Eden was originally "the little white island of the new moon; arisen from the moon waters" and Noah's Ark "the crescent moon sailing on the blue seaof the sky""

http://books.google.com/books?id=gjk...20moon&f=false

Jacop Bryant (1715-1804) Mitoloji alanında çalışmalarda bulunmuş İngiliz bir bilim adamı olup Nuh'un Gemisi ile hilal şeklindeki Ay arasındaki ilişkinin varlığından bahsetmiştir. Onun tespitleri başka yazarlarca da kabul görmüştür.

http://books.google.com/books?id=BIn...20moon&f=false



Bu bilgilerden sonra Nuh'un gemisi ile gökteki hilal arasındaki (kökleri Sümer ve Mısır'a dayanan) mitolojik ilişkinin Kuran'da olup olmadığına bakabiliriz. Ay'ı ve hilali önemseyen, gökte de bir deniz olduğu yönünde hadis ve tefsirlere sahip olan İslam inancının böylesi bir mitolojik ilişkiden nasibini almış olabilirdi.

Yasin Suresi'ndeki ayetlere bakalım:

33. (Bu hususta) ölü toprak onlar için mühim bir delildir. Biz ona yağmurla hayat verdik ve ondan dane çıkardık. İşte onlar bundan yerler.

34. Biz, yeryüzünde nice nice hurma bahçeleri, üzüm bağları yarattık ve oralarda birçok pınarlar fışkırttık.

35. Ta ki, onların meyvelerinden ve elleriyle bunlardan imal ettiklerinden yesinler. Hâla şükretmeyecekler mi?

36. Yerin bitirdiklerinden, insanların kendilerinden ve henüz mahiyetini bilmedikleri şeylerden bütün çiftleri yaratan Allah'ı tesbih ve takdis ederim.

37. Gece de onlar için bir ibret alâmetidir. Biz ondan gündüzü sıyırıp çekeriz de onlar karanlıklara gömülürler.

38. Güneş, kendisi için belirlenen yerde akar (döner). İşte bu, azîz ve alîm olan Allah'ın takdiridir.

39. Ay için de birtakım menziller (yörüngeler) tayin ettik. Nihayet o, eğri hurma dalı gibi (hilâl) olur da geri döner.

40. Ne güneş aya yetişebilir, ne de gece gündüzü geçebilir. Her biri bir yörüngede (felekte) yüzerler.

Yukarıdaki ayetlerin sonunda Ay'ın hurma dalı gibi yay şekline yani hilale dönüşeceğinden bahsedilmektedir. Son ayette ise Güneş ve Ay'ın ayrı "feleklerde" yüzdüğü ifade edilmektedir. Buradaki "felek" kelimesinin Nuh'un kısasının anlatıldığı ayetlerdeki "gemi" anlamındaki "fulki" kelimesi ile aynı kökten geldiğini belirtmek gerekiyor.

Ne ilginçtir ki bu ayetlerde Ay'ın yay şeklindeki hurma dalı gibi olacağını söyleyen Allah hemen devamında birden bire insanların taşındığı gemi muhabbetine geçmektedir:

41. Onların zürriyetlerini dopdolu bir gemide taşımamız da onlar için büyük bir ibrettir.

42. Onlar için, bunun gibi binecekleri başka şeyler de yarattık.

43. Dilesek onları suda boğarız. O zaman ne onların imdadına koşan olur, ne de onlar kurtarılırlar.

Yukarıdaki ayetlerin tefsirlerinde söz konusu "geminin" Nuh'un gemisi olduğu yönünde açıklamalar yapılmakatdır.

Bu ara bu surenin adının "Ya-Sin" olduğunu da unutmamak gerekiyor. Babil ve Asur Tanrısı Sin'nin sembolü hilal olan bir ay tanrısı olduğunu, ayrıca "Sina" Dağının adının Tanrı Sin'den gelmiş olabileceği yönündeki iddiaları hatırlamak gerekiyor.

Konumuz gereği Ay'ı ele alınca Kuran'daki "Kamer (Ay) Suresi'ne" de göz atmak gerekiyor. Bu bilgilerden sonra sanırım Kuran'daki Ay Suresi'nde de Nuh bahsinin geçiyor olması şaşırtıcı olmasa gerek:

1. Kıyamet yaklaştı ve ay yarıldı.

2. Onlar bir mucize görürlerse hemen yüz çevirirler ve: Eskiden beri devam edegelen bir büyüdür, derler.

3. Yalanladılar ve kendi heveslerine uydular. Halbuki her işin ulaşacağı yeri vardır.

4. Andolsun onlara, kötülükten önleyecek nice önemli haberler gelmiştir.

5. Bu büyük bir hikmettir. Fakat uyarılar ne fayda verir!

6. Çağıranın görülmemiş bir şeye çağırdığı gün, sen de onlardan yüz çevir.

7. Sanki etrafa yayılmış çekirge sürüsü gibi bakışları perişan bir halde kabirlerden çıkarlar.

8. Dâvetçiye koşarlarken o esnada kâfirler: Bu, çok çetin bir gündür! derler.

9. Onlardan önce Nuh'un kavmi de yalanladı, hem de kulumuzun yalancı olduğunda ısrar ederek: O, delirdi, dediler. Ve (Nuh, davetten vazgeçmeye) zorlandı.

10. Bunun üzerine, Rabbine: Ben yenik düştüm, bana yardım et! diyerek yalvardı.

11. Biz de derhal nehir gibi devamlı akan bir su ile göğün kapılarını açtık.
12. Yeryüzünde kaynaklar fışkırttık. (Her iki) su, takdir edilmiş bir işin olması için birleşmişti.

13. Nuh'u da tahtalardan yapılmış, çivilerle çakılmış gemiye bindirdik.

14. İnkâr edilmiş olana (Nuh'a) bir mükâfat olmak üzere gemi, gözlerimizin önünde akıp gidiyordu.

15. Andolsun ki onu bir ibret olarak bıraktık, ibret alan yok mudur?

Dikkat edilirse Ay Suresi'nde de Ya-Sin Suresi'nde olduğu gibi Ay'ın farklı bir konuma geleceği bahsedildikten sonra örnek hikaye olarak ilkin Nuh'un yaptığı gemi ve onun akıp gitmesinden bahsedilmektedir.

"Nuh'un Gemisi – Hilal şeklindeki Ay" ilişkisine dair Kuran'da başka ipuçlarının da olabileceği kanısındayım.