Materyalist Arkadaşlara Bazı Sorular...

[Dialectics]

Her şeyi madde ve maddenin etkileşimi ile açıklama felsefesini destekleyen arkadaşlara sormak istediğim bazı hususlar var:

1. Bir materyaliste göre kâinatın bir amacı var mıdır? Yani ister hiçlikten varolmuş olsun, ister ise sonsuzdan beri şekil değiştirerek, hareket ederek vb. varolagelmiş olsun "madde" nin bünyesinde bir "amaç" söz konusu olabilir mi?

Big Bang sonrasında madde bildiğimiz kadarıyla ilk atomları oluşturmuş, sonrasında yıldızlara, galaksilere, gezegenlere, derken diğer elementlere ve suya evrilmiştir. Suda ilk canlıların oluşmasından sonra giderek kompleks hale gelecek şekilde canlılarda evrim devam etmiş olup en nihayetinde bilinçli insanı ortaya çıkarmıştır.

Bazı bilim adamları "zamanın oku" (time's arrow / arrow of time) dan bahsederler. Yani zamanın bir yönü, tek bir yönü vardır, hep ileriye doğru akar. Bu bağlamda bir evrimin okundan bahsedilebilir mi? Evrimin oku sürekli daha kompleks madde formları ve canlı türleri ortaya çıkaracak şekilde mi çalışır?

Yoksa evrim sadece değişen şartlara adaptasyonla, mutasyonla vb. mi ilgilidir. Yani evrimin doğası biraz daha gelişigüzellik, rastlantısallık, tesadüf mü içerir?

Bu son sorduğum sorudan hareketle hangi şartlar "bilincin" evrimini gerekli kılmıştır? Yani neden bu gezegende bilinçli bir canlının ortaya çıkması gerekmiştir? Hangi doğal şartlar ya da ne gibi sebeplerden kaynaklı mutasyonlar, maymunların "bilinç" geliştirmesine sebep olmuştur? Yani maymunlar bilinçlenmeden de hayatta kalmayı başaramayacaklar mıydı? Neden beyinleri prefrontal kortekslerini daha fazla geliştirme ihtiyacına girdi?

Kâinatımızda "akıllı" ya da "bilinçli" olarak nitelediğimiz canlılar hiç ortaya çıkmamış olsa idi, tüm bitkiler ve hayvan türleri ve bakteriler ve de virüsler kendi kendilerine bu evrende yatıp uyayarak, avlanarak, oynayarak vb. takılıp gitselerdi aslında bu kaotik bir evren için çok daha uygun kaçardı.

Ancak madde ve evrimin en nihayetinde "bilinç" denilen özelliğe yol vermiş olması işin içine bir "amaç" sokmaz mı?

2. Özgür irade konusu başka başlıklar altında yoğun şekilde tartışıldı. Ve orada gördük ki materyalist felsefedeki arkadaşlar dâhi tamamen keyfiyetle, istedim böyle oldu diyebileceğimiz, özgür bir seçim iradesine atıfta bulundular.

O tartışmalarda şöyle bir şey dile getirmiştim: "Her ne kadar bir takım girdiler; anatomik yapımız, aldığımız eğitim, bulunduğumuz koşullar vb. yapacağımız seçimlerin olasılığı konusunda fikir verse de asla bu parametreler %100 doğrulukla hangi davranışı sergileyeceğimizi bilemez, belirleyemez" demiştim. Materyalist arkadaşlar bu fikre katılırlar mı?

Şayet katılıyor iseler o zaman bu "keyfim böyle istedi", "bugün bunu seçiyorum, yarım bunu, canım böyle istior" mekanizmasındaki "belirsizlik" maddenin hangi özelliğinden kaynaklanmaktadır? Ne gibi maddesel etkileşimler bu şekilde "belirsiz" bir iradeye yol vermektedir?

Veyahut bu sorunun diğer ifadesi "aklıma şöyle bir şey geldi" dediğinizde o aklınıza durduk yerde geliveren şey, ne gibi nöronsal aktivitelerin neticesinde ortaya çıkmaktadır? Bu nöronlarınızın sizden habersiz şekilde veri işlemeye devam ettiği, kendi kendilerine sizden habersiz fikirler ürettiği ve sonra bunu bilinç düzeyinize çıkardığı anlamına gelir mi?