Federico Garcia Lorca Hayatı ve Şiirleri

[Rapi]

Federico Garcia Lorca Hayatı ve Şiirleri

Rafael Alberti, Vicente Aleixandre ve Luis Cernuda gibi dev şairlerin de aralarında bulunduğu, İspanyol şiirine yeni bir biçim ve yeni bir ruh kazandıran "27 Kuşağı"nın sembol üyelerinden İspanyol şair ve aynı zamanda oyun yazarı, ressam, piyanist ve besteci Federico García Lorca, İspanya İç Savaşı'nın başlangıcında 38 yaşındayken Nasyonel sosyalistler tarafından kurşuna dizilmeden bir kaç saniye önce son şiirini okuyordu:

"Özgür olmayan insan nedir, söyle bana Mariana
Söyle seni nasıl sevebilirim, özgür olmazsam
Sana kalbimi nasıl açabilirim, bu yürek benim değilse…

Garcia Lorca, yaşamı ve şiirleriyle dönemini ve sonrasını etkileyen bir sanat yoğunluğuna sahiptir. Kısa süren yaşamını sanata dair çalışmalarla var eden Lorca, İspanyol şiirinin en önemli isimleri arasında yer almaktadır.
Eserlerinde verdiği duygu ayrıntılarında gözlenen mesele, insanın incelikli bakış açılarına dair izler taşır. Aynı izleri tıpkı şiirlerinde olduğu gibi tiyatro oyunlarında da görmek mümkündür.

Federico Garcia Lorca, 5 Haziran 1899'da Granada bölgesinde bulunan Fuente Vaqueros'ta dünyaya geldi. Toprak sahibi olan babası sayesinde İspanyol halkını yakından tanıma fırsatı buldu.

Atlının Türküsü

Kurtuba
Uzakta tek başına

Ay kocaman at kara
Torbamda zeytin kara
Bilirim de yolları
Varamam Kurtuba'ya

Ovadan geçtim yel geçtim
Ay kırmızı at kara
Ölüm gözler yolumu
Kurtuba surlarında

Yola baktım ama yol uzun
Canım atım yaman atım
Etme eyleme ölüm
Varmadan Kurtuba'ya

Kurtuba
Uzakta tek başına

Şiirin yanı sıra tiyatro oyunları da kaleme alan Lorca, bunun yanında resimle ve müzikle de yakından ilgileniyordu.

Su Kıyısında İki Gemici
I
Bir balık vardı kalbinde;
Çin denizlerinden getirmiş;
Ufacık, gelir geçerdi bazen
Gözlerinin içinden.
Gemici idi ama unutmuştu
Meyhaneleri, portakalları;
Gözleri suda.

II
Ötekinin sabun vardı dilinde;
Yıkadı sözlerini, sustu
Dünya dümdüz, deniz dalga dalga;
Yüzlerce yıldız ve gemisi;
Çeşmeler görmüştü Roma'da
Ve yanık yüzler Küba'da
Gözleri suda.

Çocukluğu boyunca dadısından dinlediği çingene öyküleri ve İspanyol baladları, Garcia'nin ileriki dönemlerde sanat yaşamına olumlu yönde katkılar sunacaktı.

Lorca henüz çocuk yaşlardayken ailesinin satın aldığı kukla tiyatrosu, yazarın tiyatroyla iç içe bir çocukluk geçirmesini sağladı.

Bir süre sonra Fuente Vaqueros'tan Granada'ya taşınan ailesi sayesinde çingenelerle bir arada yaşamaya başladı ve onlarla birlikte şarkılar söyledi, şiirler yazdı. Bu dönem Lorca'nın gençlik yıllarına denk geliyordu.

Gün batıyor!
Gitarları duyalım artık,
Çingene, sen de başla şarkına,

Selam sana ay! Merhaba karanlık!
Yıldızlar, hoş geldiniz!
Hepinize binlerce kez teşekkür,
Bize düş kurmayı, düş kurup, peşinde koşmayı öğrettiniz!

Colegio Del Sagrago Corazon des Jesus adlı Cizvit okulunu bitirdikten sonra Granada Ünivsersitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu.

Ölü Çocuğa Gazel

Her akşam üzeri bir çocuk ölür,
her akşam üzeri Granada'da.
Her akşamüzeri yerleşir de su
dostlarıyla konuşur baş başa.

Yosundan kanatları var ölülerin.
Bulutlu yel ve duru yel yan yana
süzülen iki sülündür kuleler üstünde,
gündüzse yaralı bir oğlan.

Havada kalmazdı tek kırlangıç gölgesi
şarap mağarasında rastlayınca ben sana,
tek bulut kırıntısı kalmazdı yerde
sen ırmakta boğulup gittiğin zaman.

Yuvarladı vadi köpeklerle süsenlerini
bir su devi yıkılınca dağlara.
Gövden, ellerimin mor gölgesinde,
bir soğuk meleğiyle, kıyıda cansız yatan.