|
Federico Garcia Lorca Hayatı ve Şiirleri
Rafael Alberti, Vicente Aleixandre ve Luis Cernuda gibi dev şairlerin de aralarında bulunduğu, İspanyol şiirine yeni bir biçim ve yeni bir ruh kazandıran "27 Kuşağı"nın sembol üyelerinden İspanyol şair ve aynı zamanda oyun yazarı, ressam, piyanist ve besteci Federico García Lorca, İspanya İç Savaşı'nın başlangıcında 38 yaşındayken Nasyonel sosyalistler tarafından kurşuna dizilmeden bir kaç saniye önce son şiirini okuyordu:
"Özgür olmayan insan nedir, söyle bana Mariana Söyle seni nasıl sevebilirim, özgür olmazsam Sana kalbimi nasıl açabilirim, bu yürek benim değilse… Garcia Lorca, yaşamı ve şiirleriyle dönemini ve sonrasını etkileyen bir sanat yoğunluğuna sahiptir. Kısa süren yaşamını sanata dair çalışmalarla var eden Lorca, İspanyol şiirinin en önemli isimleri arasında yer almaktadır. Eserlerinde verdiği duygu ayrıntılarında gözlenen mesele, insanın incelikli bakış açılarına dair izler taşır. Aynı izleri tıpkı şiirlerinde olduğu gibi tiyatro oyunlarında da görmek mümkündür. Federico Garcia Lorca, 5 Haziran 1899'da Granada bölgesinde bulunan Fuente Vaqueros'ta dünyaya geldi. Toprak sahibi olan babası sayesinde İspanyol halkını yakından tanıma fırsatı buldu. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif Atlının Türküsü Kurtuba Uzakta tek başına Ay kocaman at kara Torbamda zeytin kara Bilirim de yolları Varamam Kurtuba'ya Ovadan geçtim yel geçtim Ay kırmızı at kara Ölüm gözler yolumu Kurtuba surlarında Yola baktım ama yol uzun Canım atım yaman atım Etme eyleme ölüm Varmadan Kurtuba'ya Kurtuba Uzakta tek başına https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRW3C0.jpg Şiirin yanı sıra tiyatro oyunları da kaleme alan Lorca, bunun yanında resimle ve müzikle de yakından ilgileniyordu. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif Su Kıyısında İki Gemici I Bir balık vardı kalbinde; Çin denizlerinden getirmiş; Ufacık, gelir geçerdi bazen Gözlerinin içinden. Gemici idi ama unutmuştu Meyhaneleri, portakalları; Gözleri suda. II Ötekinin sabun vardı dilinde; Yıkadı sözlerini, sustu Dünya dümdüz, deniz dalga dalga; Yüzlerce yıldız ve gemisi; Çeşmeler görmüştü Roma'da Ve yanık yüzler Küba'da Gözleri suda. Çocukluğu boyunca dadısından dinlediği çingene öyküleri ve İspanyol baladları, Garcia'nin ileriki dönemlerde sanat yaşamına olumlu yönde katkılar sunacaktı. Lorca henüz çocuk yaşlardayken ailesinin satın aldığı kukla tiyatrosu, yazarın tiyatroyla iç içe bir çocukluk geçirmesini sağladı. Bir süre sonra Fuente Vaqueros'tan Granada'ya taşınan ailesi sayesinde çingenelerle bir arada yaşamaya başladı ve onlarla birlikte şarkılar söyledi, şiirler yazdı. Bu dönem Lorca'nın gençlik yıllarına denk geliyordu. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif Gün batıyor! Gitarları duyalım artık, Çingene, sen de başla şarkına, Selam sana ay! Merhaba karanlık! Yıldızlar, hoş geldiniz! Hepinize binlerce kez teşekkür, Bize düş kurmayı, düş kurup, peşinde koşmayı öğrettiniz! https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWMjp.jpg Colegio Del Sagrago Corazon des Jesus adlı Cizvit okulunu bitirdikten sonra Granada Ünivsersitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif Ölü Çocuğa Gazel Her akşam üzeri bir çocuk ölür, her akşam üzeri Granada'da. Her akşamüzeri yerleşir de su dostlarıyla konuşur baş başa. Yosundan kanatları var ölülerin. Bulutlu yel ve duru yel yan yana süzülen iki sülündür kuleler üstünde, gündüzse yaralı bir oğlan. Havada kalmazdı tek kırlangıç gölgesi şarap mağarasında rastlayınca ben sana, tek bulut kırıntısı kalmazdı yerde sen ırmakta boğulup gittiğin zaman. Yuvarladı vadi köpeklerle süsenlerini bir su devi yıkılınca dağlara. Gövden, ellerimin mor gölgesinde, bir soğuk meleğiyle, kıyıda cansız yatan. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif |
İlk kitabı 1918 yılında yayınlandı ve sonrasında yayınlanan bütün kitapları oldukça yoğun bir ilgiyle karşılandı. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif İlk Adem ve Havva. Yılan kırdı aynayı bin parçaya. Elma taş oldu. 1919 yılında Madrid'e yerleşti ve Rafael Alberti, Vicente Aleixandre, Juan Ramon Jimenez, Salvador Dali, Pedro Salinas ve Luis Bunuel gibi önemli isimlerle dostluk kurdu. 1930 yılında Amerika'ya davet edildi ve pek çok konferans verdi. Ardından Brezilya, Arjantin ve Uruguay'ı ziyaret etti. 1934'te ülkesine döndüğünde İspanya'yı karışmış bir halde buldu. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif Başka Bir Yoldan Hava billurlaşıyor duman altında. – Bir kedi gözü, hüzünlü ve sarı-. Gözlerimde dallarla dolaşıyorum ben. Dallar dolaşıyor ırmağı. Beliren binbir şey var önemli. Nakaratı bunlar nakaratların. Akşamın geç vakti ve sazlar arasında Federico, ne tuhaf, benim adım! https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWAFU.jpg Hükümet sağcıların eline geçmişti ve maden işçilerinin ayaklanması silahla bastırılmıştı. Ancak Lorca, şiirlerini ve oyunlarını yazmaya devam ediyordu. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif Yararsız Şarkı Geleceğin gülü ve bastırılmış damar, dünün ametisi ve bugünün meltemi, unutmak istiyorum bunları! Kendi ortamında insan ve balık, yüzen şeyler altında, umarak iskelede , yosunda gecesini, unutmak istiyorum bunları! Ben Yalnız ben. Kafamın hiç gitmeyeceği yaylayı işleyen Yalnız ben. 1936 yılına gelindiğinde iktidar solcuların eline geçti fakat bu sefer de sağcıların suikast girişimleri başladı. Buna karşılık halk da suikast girişimlerine karşılık veriyor, toplumsal gerilim iyiden iyiye artıyordu. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif Elveda Ölürsem açık bırakın balkonu. Çocuk portakal yiyor. (Balkonumdan görüyorum onu.) Orakçı ekin biçiyor. (Balkonumdan işitiyorum.) Ölürsem açık bırakın balkonu! İç savaş, son dönemlerde şiddetini gittikçe arttırmıştı. Franco, kendisine karşıt olan pek çok kişiyi infaz ettirmişti. Lorca ise hiçbir zaman infaz edileceğini düşünmüyordu. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRekjA.jpg https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif "Kimse şairleri vurmaz, ben de şairim" Lorca için tek çare Granada'ya geri dönmekti. Öyle de yaptı. Ancak Franco yandaşları silahlı saldırılara devam ediyorlardı. Yaklaşık olarak on beş bin kişi kurşuna dizildi. Lorca da tutuklananlar arasındaydı. Ve 1936'da Falanjistler tarafından kurşuna dizilerek infaz edildi. Lorca, öldürüldüğünde 38 yaşındaydı. İnfaz edilmeden hemen önce yine yumruğu havada şiirini haykırdı. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif Her akşamüzeri bir çocuk ölür, Her akşamüzeri Granada'da. Her akşamüzeri yerleşir de su, Dostlarıyla konuşur baş başa. Söylentilere göre infaz emrini verdiren şey ise, "İspanyol Sivil Muhafız Baladı" adlı şiiriydi. https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif Karadır atları, kapkara Nalları da kapkara demir. Pelerinlerinde parıldar Mürekkep ve mum lekeleri Ağlamak nerede onlar nerede Hepsinin de kurşundan beyni Yoldanağrı çıkageldiler Gönülleri cilalı deri. O çılgınlar, o gececiler Boğarlar geçtikleri yeri Zamk karası bir sessizliğe Ve bir dehşete kum incesi… https://i.imgyukle.com/2019/05/04/kRWpCs.gif Kaynaklar: sanatkaravanı habererk gazetekarınca listelist "Federico Garcia Lorca Şiirlerinden Seçmeler", Der. Erdal Alova, Kavram Yayınları |
| Bütün Zaman Ayarları WEZ +3 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 22:28 . |