Örnekler ile İnanma İhtyacının Altında Yatan Psikolojik Nedenler

[Lucretius]

Sayın forum üyeleri,açılan bu başlık altında tartışmayı bir parçada olsa sistematize etmek adına,inanmanın kökleri üzerine tarih boyunca çalışma yapanların, kısa bir özetini sunmanın faydalı olacağını düşünüyorum.Belirtmekde fayda var bunlar benim bildiğim isimleridir,forum üyelerinin katkılarıyla liste genişletilmelidir..

Yaygın kanı dinsel inanışın köklerini aramak düşüncesinin ilk çağ düşünürleriyle başladığıdır.Bildiğimiz kadarıyla filozoflardan bazıları,dinin insanları adil ve ahlaki bir yaşama iteleyebilmek için uydurulduğunu söylerler.Yanılmıyorsam sofistlerden Keoslu Kritias bu düşünceyi savunanların başında gelir.Platon ise dine bir 'güzel yalan' olarak bakarmış.Yönetenlerin yönetilenlere devlet yararına söylemesi zorunlu olan yalanlardan...

Dinselliğin kökenlerinin kapsamlı olarak başlı başına bir araştırma konusu olması 18.yy'a rastlar.Rahip Lafitau ilkel tapınçların izlerini ilk çağda sürmüş.De Brosse,dinin kaynağını insan davranışında aramıştır.

İzleyen zamanarda,bu yorumlar felsefi sistemlerle de beslenmiştir.Herder,Scheleiermacher,Kant,Fichte,He gel,Feurbach,Marx.Compte...

Max Müller,inancı dilin bir hastalığı olarak görür.Tyler köklerini ilkel animizmde arar.Kimileri büyüde,kimileri toplumal kolektif psikolojinin dinin kaynağı olduğunu söyler.

Şahsen benim en çok dikkatimi çeken düşüncelerden biri Freud'un üç cümlede özetlediği görüşüdür :

1)Doğanın yol açtığı dehşetleri uzaklaştırmak
2)İnsanı yazgısının acımasızlığı ile barıştırmak.
3)Toplu yaşamanın bireye dayattığı acıları hafifletmek.

Görüldüğü gibi dinsel inanç yaşamsal gerçeklikler karşısında deyim yerindeyse bir 'ağrı kesici' olarak sunulmaktatır.İnsan soyunun kendisi için, bizzat kendisinin ürettiği bir ağrı kesici.Şüphesiz bu sorunun net bir biçimde açığa çıkarılma ihitimali çok zayıftır.Belki de hiç bir zaman bilemeyeceğiz nasıl ve ne şekilde inanmaya başladığımızı.Bildiğimiz bi gerçek var ki o da 'gerçeğin' bin bir çeşit görünümü olabileceği ve olduğudur.

Benim şahsi fikrim dinin kökenlerini açıklamak adına yapılan herhangi bir 'kalkışma' ,yanına tarihsel materyalizm ve sınıf kavramlarını almadan başarılı olamaz...

Sayın forum üyeleri belirtmeden geçemeyeceğim yaptığım bu çok kısa genel açıklama 19.yy ve sonrasını kapsamamaktatır...Belki sıra onlara da gelir.Saygılar.