Alevilerin Ali'yi kutsaması üzerine bir soru?

[bilig]

Anadolu kökü olmayanların aleviliği benimsemeside ayrı birşey ALİ demek luwi-hitit dilinde ateş demektir aleviler hitit luwi kökenlidir!!! Anadoluludur!!!

Külliyen palavra. Alevilik Anadolu kökenli bir inanç değildir. Pek çok farklı coğrafyada az çok değişiklikle mevcuttur. Afganistan'ın kuzeyindeki Türkmen Kızılbaşları nereye koyacağız? Alevi27'nin de dediği gibi İran'daki Yarsanîler (diğer adıyla Ehl-i Hak) ne olacak? Balkanlardaki Bektaşiler, oldukça farklı olsa da Arap Nusayriler vb. bir çok farklı kol var.

Ali adı da bildiğimiz Arapça Ali'dir, Luvice muvice değildir. Kimileri de Ali adının Zazaca Oli ya da Eli olduğunu iddia ederler o da külliyen palavradır. Ali adı Arapçada "ayın" harfi ile yazılır ve ayın ile 'Ali "Yüce" demektir ve bildiğimiz Arapça Ali'dir. Türkçe, Kürtçe, Zazaca, Azerice gibi dillerde "ayın" harfi olmadığı için bu ad farklı biçimlerde telâffuz edilir. Türkler normal a ile Ali, Kürtler Eli, Zazalar Oli, Azeriler de Kürtler gibi açık e ile Eli derler.

Alevilik pek çok farklı inancın harmanlanmasıyla oluşmuş bir kültürdür. Ancak corafyaya göre, oranın kültürüne göre biçim alır, bu nedenle Arap Alevileri denen Nusayrilerde meselâ ne cem vardır ne semah ne de bağlama. Ancak Afganistan'dan Anadolu'ya dek cem, semah ve bağlama vardır. Manihizm, Zerdüştçülük, Tengricilik, Budizm vb. etkilerle harmanlanmıştır. Ancak en çok etki Maniheizm ve Zerdüştî etkidir. Meselâ Anadolu Alevileri cemlerde Hudey derler. Bu sözcük eski Persçedeki Hwadây "kendi-güçlü, auto-krator" yani Tanrı sözcüğüdür. Bugünkü Farsçada Xodâ "Hüdâ" biçimini almıştır. Diğer Türk dillerine de Kuday, Huday gibi biçimlerde alınmıştır. Oğuzlarda ise Huday zamanla > Hudey olmuştur. Aleviliğin Hititle mititle ilgisi yoktur yani. İran'a göçen Oğuzlar, Farslarla kültürel ve etnik olarak karışmıştır (İranlılarda da Türkî etkiler vardır bu nedenle) ve Anadolu'ya da İran'dan gelmişlerdir, Alevilik dediğimiz inanç da bu nedenlerle İranî coğrafyanın izlerini taşımaktadır. Ancak Anadolu'da, buranın kadim inançlarından da pek çok alıntı olmuştur ve Anadolu Aleviliği dediğimiz tabiri caizse çorba ya da aşure gibi bir inanç oluşmuştur. Bu aşureye son katılan malzeme de İslam'dandır. Yani en dipteki Maniheist-Zerdüştî kültürel ağırlık ile, en sondaki İslamî kültürel ağırlık bu nedenlerle en fazla olanlardır. Budizm, Tengricilik, Gnostisizm gibi etkiler çok daha az kalmışlardır.

[Firestorm]

bilig´isimli üyeden Alıntı

Külliyen palavra. Alevilik Anadolu kökenli bir inanç değildir. Pek çok farklı coğrafyada az çok değişiklikle mevcuttur. Afganistan'ın kuzeyindeki Türkmen Kızılbaşları nereye koyacağız? Alevi27'nin de dediği gibi İran'daki Yarsanîler (diğer adıyla Ehl-i Hak) ne olacak? Balkanlardaki Bektaşiler, oldukça farklı olsa da Arap Nusayriler vb. bir çok farklı kol var.

Ali adı da bildiğimiz Arapça Ali'dir, Luvice muvice değildir. Kimileri de Ali adının Zazaca Oli ya da Eli olduğunu iddia ederler o da külliyen palavradır. Ali adı Arapçada "ayın" harfi ile yazılır ve ayın ile 'Ali "Yüce" demektir ve bildiğimiz Arapça Ali'dir. Türkçe, Kürtçe, Zazaca, Azerice gibi dillerde "ayın" harfi olmadığı için bu ad farklı biçimlerde telâffuz edilir. Türkler normal a ile Ali, Kürtler Eli, Zazalar Oli, Azeriler de Kürtler gibi açık e ile Eli derler.

Alevilik pek çok farklı inancın harmanlanmasıyla oluşmuş bir kültürdür. Ancak corafyaya göre, oranın kültürüne göre biçim alır, bu nedenle Arap Alevileri denen Nusayrilerde meselâ ne cem vardır ne semah ne de bağlama. Ancak Afganistan'dan Anadolu'ya dek cem, semah ve bağlama vardır. Manihizm, Zerdüştçülük, Tengricilik, Budizm vb. etkilerle harmanlanmıştır. Ancak en çok etki Maniheizm ve Zerdüştî etkidir. Meselâ Anadolu Alevileri cemlerde Hudey derler. Bu sözcük eski Persçedeki Hwadây "kendi-güçlü, auto-krator" yani Tanrı sözcüğüdür. Bugünkü Farsçada Xodâ "Hüdâ" biçimini almıştır. Diğer Türk dillerine de Kuday, Huday gibi biçimlerde alınmıştır. Oğuzlarda ise Huday zamanla > Hudey olmuştur. Aleviliğin Hititle mititle ilgisi yoktur yani. İran'a göçen Oğuzlar, Farslarla kültürel ve etnik olarak karışmıştır (İranlılarda da Türkî etkiler vardır bu nedenle) ve Anadolu'ya da İran'dan gelmişlerdir, Alevilik dediğimiz inanç da bu nedenlerle İranî coğrafyanın izlerini taşımaktadır. Ancak Anadolu'da, buranın kadim inançlarından da pek çok alıntı olmuştur ve Anadolu Aleviliği dediğimiz tabiri caizse çorba ya da aşure gibi bir inanç oluşmuştur. Bu aşureye son katılan malzeme de İslam'dandır. Yani en dipteki Maniheist-Zerdüştî kültürel ağırlık ile, en sondaki İslamî kültürel ağırlık bu nedenlerle en fazla olanlardır. Budizm, Tengricilik, Gnostisizm gibi etkiler çok daha az kalmışlardır.

Kusura kalmada pek gülerek okudum yazını özellikle kalın yaptığım kısımı ayrıca bi komik olmuş... Ben çok Nusayri tanırım hatta buna şeyh torunu da dahil ve bu konuda yanlış söylediğini garanti edebilirim.