Roma Kilisesinin Hakimiyet Çabası ve Bina Edilişi
II. ve III. yüzyılın “pederler”inin büyük çoğunluğunun Roma’da oturmaması ve Latince yerine Yunanca’nın kullanılması, dikkate değer bir husustur. ( ancak kabul edelim ki o dönemde bugünün uluslar arası dili ingilizcenin karşılığı oydu )
Encyclopedia Britannica bunu doğrulayarak şöyle der:
“Aşağı yukarı MS 250 yılına kadar, Batı Hıristiyan liderleri Latince değil, Yunanca konuşuyorlardı. (örneğin İrenaeus ve Hippolytus). Başlıca Latin teolojisi Roma’dan değil, Kuzey Afrika’dan geldi (örneğin Tertullian ve Cyprianus.)”
bu ilk yüzyıllarında, sözde Hıristiyan teolojisinin büyük merkezleri acaba hangi kentlerdi? roma olduğunu mu düşünüyorsunuz ? eğer öyleyse yanılıyorsunuz .antakya, İskenderiye, Kartaca, Kayseriye, Yeruşalim ve Küçük Asya’da bulunan diğer kentlerdi .
The Catholic Encyclopedia (Katolik Ansiklopedisi) şunu itiraf eder:
“İkinci yüzyılda Roma her ne kadar kudret kazanmış ve saygı görmüşse de, . . . . edebiyatında tam bir boşluk görülmektedir. . . . .
Böylece Latin edebiyatı hemen hemen [Yunan edebiyatından] iki buçuk yüzyıl daha yenidir. Tertullian tek başına kalır ve o da doğru yoldan sapar.
Dördüncü yüzyılın yarısına kadar sadece bir tek Latin peder [Kuzey Afrika’nın Kartaca kentinden Cyprianus] ortaya çıkmıştı. . . . . Cyprianus’dan (M.S. 258’de öldü) Hilarus’a (takiben MS 367’de öldü) kadar . . . . hiç teoloji yoktu.”
Bu açıjklamaya bakarsak aklımıza hemen romalı pederlerin ,çoğunluğunu meydana getirmiş olan diğer kentlerdeki kiliseler üzerinde hakimiyet kurması ve çoook büyük bir güç olarak bina edilmesine etkili olan faktörler nelerdir ???
Tabiki imparatorluğun başkenti olması bir saygınlık kazandırmasına rağmen Roma İmparatoru Konstantin’in çökmekte olan imparatorluğunu sağlamlaştırmak için her türlü desteği vermesi dikkate değer.Roma kilisesi, Paskalya’yı kutlamak için putperest Pazar gününü benimsedi; oysa Doğu’daki kentlerdeki kiliseler, haftanın hangi gününe düşerse düşsün, Paskalya’yı Yahudi takvimine göre 14 Nisan günü kutladılar.
Ayrıca Doğu’daki farklı kiliseler, üçlük doktrinini reddeden Arius’u takip etmeye eğilimli oldukları halde, Roma kilisesi Üçlük Tanrısı olan düşünceyi hemen kabul etti.
Bu her iki durumda da İmparator Konstantin, Roma kilisesinin tarafını tuttu.
Bunu, MS 321 yılında paskalya’nın Pazar günü kutlanması için bir kanun çıkarmakla ve MS 325 yılında, İznik Konseyinde “Üçlük”ü [Teslis] kabul ettirmekle yaptı.
Böylece çeşitli paganist ve daha pek çok inanışın sentezi yapılarak hrıstıyanlı8k bina edilmiş ve roma imparatorluğu bunu yasallaştırmıştır.
saygılar
|