4000 YILDIR BOZULMAYAN TURK CESETLERi
Bunlar müslüman da değil şamanist üstelik..Yazı Milliyet Yaşam'dan..
Turkologlarla gorusmeyi takiben ayni gun ogleden sonra 1953 yilindan bu yana bolgedeki arkeolojik kazilari yurutmekte olan Sincan Muzesi'ni ziyaret ettim. Muzenin, Sincan tarahine iliskin kalintilar bolumu MO 3000 yil oncesinden baslayip 1840 yilina kadar olan donemin yadigarliklarini barindiriyor. Muze Muduru Arkeolog Sabit Ahmed'in agzindan bal damliyor. Onu dinlerken kendimden geciyor, dortbin yil oncesine uzanilorum. icimin urperdigini hissediyorum. Muzenin en degerli yadigarligi 3500 yillik oldugu tahmin edilen Turk (Oguz) cesetleri, Lopnur ve Cercen'den cikarilmislar. Ayrica, Hami (Kumul)'de de 3200 yillik 20 yasindaki bir kiza ait ceset bulunmus. Gozlerimin onunde, cam bir lahitin icinde boylu boyunca uzanmis yatan bu kiz ruyalara girecek guzellikte. Kara sacli, beline kadar inen saclari orgulu. Elleri gogsunun uzerinde kenetlenmis. Cenesi acilmasin diye iple baglanmis. Muzedeki onbes civarinda cesedin hicbirisi mumyalanmamis. Nasil mi kalmislar bugune kadar bozulmadan? Bolge ikliminin kurak, nemsiz ve arazinin tuzlu olmasi sayesinde. Bakteri ureyemedigi icin cesetler parcalanmiyor, aslini koruyabiliyor.Turk geleneginde olen kisinin sahsi esyalari ile birlikte gomulmesi esastir. Cesedin zamanla bozulabilecegi dusunulerek mezarin icine olen kisinin bir bustu de konulmaktadir. Kazilarda mezarlardan kiyafet, bicak, at, koyun, vazo ve benzeri seyler de cikmaktadir. Budist Turkler olulerini yakip kullerini saklamislar. Bunlardan cok sayida bulunmus.
Altay Ili'de kadim Turk kavimlerine ait binlerce mezar bulundugu biliniyor; ancak bu mezarlarin kimlere ait oldugu henuz tesbit edilememis. Sadece fikir vermek icin son 35 yil zarfinda Turfan'da 3000 civarinda Turk mezari acildigini, idikut'ta ise henuz acilamamis 12000 mezar bulundugunu anlatiyor. Muzedeki eserleri tanitmak uzere bes kitap yayinlanmis. Japonlar da Muze eserlerinden olusan bir koleksiyonu Tokyo'da sergilemisler; ayrica kapsamli bir kitap yayinlamislar. Galiba bizim tarihimiz bizden cok baskalarinin ilgisini cezbediyor; biz de onlarin yarim yamalak cevirileri ile idare ediyoruz.
|