Faik Bulut: "İslamcı Örgütler"..

[sargon]

Faik Bulut'un "İslamcı Örgütler" adlı kitabı ilk baskısını 1993'de yapmış, ama bugüne kadar sanırım bu kitap hakkında bu forumda bir yazı yazılmadı. Elime alıp okumaya başladığımda niye daha önce okumamış olduğuma hayıflandım. Faik Bulut, nefis bir çalışma yapmış. Bütün İslam coğrafyasındaki İslamcı örgütleri teker teker mercek altına almış. Farklı anlayışları, ekolleri, bunlar atasında yaşanan ayrımları ve çatışmaları birer birer işlemiş. Bu kapsamda benzer bir çalışmanın Türkiye'de olduğunu sanmıyorum.

Bulut'un kitabının iki dezavantajlı tarafı var. Birincisi yazılmasının üzerinden 14 yıl zaman geçmiş olduğu için birçok değişiklikler yaşanmış durumda. Bazı örgütler ve anlayışlar daha büyük önem kazanmış, bazı ilişkiler değişmiş durumda. Özellikle SSCB'nin yıkılmasının ardından bu konuda çok büyük değişiklikler olmuş olması muhtemel. Tabii İslamcı örgütleri yakından tanımadığım için onlarda ne gibi etkiler yapmış olduğunu bilemiyorum. Ama dünyanın politik dengelerini değiştiren böyle önemli bir olayın İslam dünyasını da sarsmış olması gerekir. İlk elden yakın coğrafyamızdan gördüğümüz İslam ülkelerindeki güçlü sosyalist-komünist- arap milliyetçisi anlayışların yerini daha ağırlıklı şekilde radikal İslam'a dönüştür. Gerçi Bulut'un kitabında bu konuda bir gelişmenin ilk dönemleri anlatılmış.

Kitabın ikinci dezavantajı ise başlangıçta bir gazete yazı dizisi olarak hazırlanmış olması. Metin daha sonra güncellemelerle genişletilmiş ve oldukça hacimli (890 sayfa) bir kitap ortaya çıkmış. Bu durum güncel ile tarihsel ilişkisini kurmak açısından bazı sorunlar yaratıyor. Örneğin bir ülkenin tarihsel sürecini doğru dürüst bilmeden direk İslamcı örgütlerin o tarihsel süreçler içindeki yerlerine geçişler yapmakta ben kendi adıma zorlandım. Örneğin Tunus bölümünü daha önceden okuduktan sonra Sudan bölümünü okurken yeniden Tunus'a bakıp aslında bazı süreçleri anlayamamış olduğumu farkettim. Ayrıca bazı eklemeler daha önce anlatılmış olan bir dönemin ikinci defa ama daha ayrıntılı anlatılması gibi geldi bana.

Bu dezavantajlarına karşın sosyalist bakış açısıyla İslamcı örgütlerin detaylı bir incelemesini sunması açısından da Türkiye'de bir ilk çalışma olduğunu sanıyorum. Ayrıca Bulut İslamcı örgütleri alabildiğine objektif açıdan incelemiş ve dilini de buna uygun bir tarzda seçmiş. Bulut'un nefis çalışmasını okursanız, okurken ülkeleri, örgütleri *ve kişileri anlamak için biraz da internet karıştırırsanız son yüzyılın dünyadaki İslamcı örgütler ve fikirler tablosu kafanızda gayet açık bir tablo şekilde oluşacaktır.

Kitaptan ilginç bulduğum bir örnek vereceğim. Aslında bu kitaptaki örgütler, anlayışlar, gruplar hakkında daha detaylı araştırmalar yapılmaya bu forumlarda da başlanılabilir. Ben ateist veya din karşıtı sitelerin bu açılardan zayıf olduğunu düşünüyorum. Ağırlıklı olarak Kuran, hadisler, tefsirler, siyerler vb. üzerinden yapılan tartışmalarla uğraştık şimdiye kadar. (Tabii bir de politik gündemi hiç sobanın üstünden inmeyen Türkiye'nin diğer sorunlarıyla) Bana kalırsa bir müslüman kardeşler örgütü, bir Seyyid Kutup anlayışı, bir Mevdudi ekolü yada HAMAS, Hizbullah, Fethullaçılık vb. *üzerine, elbette onların politik ve dinsel anlayışları üzerine de araştırmalar ve tartışmalar yapılmalı.

[sargon]

Faik Bulut'un kitabından yararlanarak bir islamcı lideri size kısaca aktarmaya çalışacağım. Bulut Sudan'ın islamcı liderlerinden Hasan El-Turabi ile ilgili oldukça detaylı bilgiler vermiş. Ne yazık ki internette ne Türkçe ne de yabancı dillerde bu kadar ayrıntılı bilgiler bulamadım.

El-Turabi 1932'de ülkenin Eritre sınırına *yakın Kasela kentinde doğuyor. Liseyi bitirdikten sonra Mısır merkezli Müslüman Kardeşler örgütüne bağlı olan El Keyzan medresesine girmeyi reddeder. İngiliz öğretmenlerin olduğu okullara gider. Okulda üztün bir zeka örneği sergiler, ancak içine kapalı bir kişiliği olduğu için ve hırçın, saldırgan bir yapısı olmadığından komünistler de dahil kimsenin ilgisini çekmez. Derslerinde üstün başarı göstererek sınıfları atlayarak geçer. Hukuk Fakültesine giderken İhvan örgütü (Müslüman Kardeşler) ile tanışır, öğrenci başkanı seçilir.

İngiltere'de master, Fransa'da doktora yapar. Bu arada İngiltere'de Fabian sosyalistlerinden etkilenir. Hatta Müslüman Kardeşler örgütüne Fabian sosyalistlerinin programına benzer bir program önerir, ama reddedilir. Sudan'a döner ve Hukuk Fakültesi Dekan yardımcısı olur. 1964 yılında ise İslami Misak Cephesi adlı islamcı partinin başına getirilir ve 7 milletvekili ile meclise girer. Siyasi rakibi olan ülkenin önemli bir ailesini temsil eden El Mehdi ailesinden Sadık El-Mehdi'nin kızkardeşi ile evlenerek toplumsal konumunu güçlendirir.

Ihvan örgütünün itirazlarına rağmen partisini halka açıp kitleselleştirme kararı alır ve örgütün önemli temsilcileriyle sert çatışmalar yaşar. El Turabi belki de eşine az rastlanir bir kurnazlıkla son derece güçlü rakiplerini altetmeyi başarır ve 1969'da hem partinin (yasal) hem de Ihvan'ın (yasadışı) liderliğini ele geçirir.

Kongrelerin hemen ardından Numeyri'nin darbesi gerçekleşir. El Turabi'nin Numeyri diktatörlüğü ile başedemeyeceği sanılır. Numeyri arap ülkelerinde geleneksel bir yaygınlık taşıyan sosyalist kisveli arap milliyetçisi Numeyri diktatörlüğüne karşı güçlü bir direniş sergiler. Bu sırada halkı silahlı direnişe çağıran Ihvan'ın örgütiçi rakiplerinden önemli isimler öldürülür. Ama hemen ardından Numeyri Moskova ve komünistlerle bozuşup yüzünü İslam'a dönünce bu iş El Turabi'ye yarar. El Turabi inanılmaz esneklikte ve sinsilikte bir taktikle her koşulda kazanmayı başarır. Numeyri solcu gözüktüğünde bundan El Turabi kazanıyor, Numeyri şeriatçı gözüktüğünde bundan da yine El Turabi kazanıyordu. Köktendinciliğin ve islamcılığın yayılması için her olanağı kullanır. 1973'te İslam şeriatı uyarınca el kesme, kırbaçlama, boyun vurma türünden cezaların uygulanmasının, İslamcı düşünür Mahmud Muhammed Taha'nın idam edilmesinin akıl hocası hep El Turabi'dir.

Numeyri diktatörlüğü devrildiğinde El Turabi'nin de işinin biteceği düşünülür, hesap vermesi beklenirken El Turabi yine kurnaz bir taktik uygulayarak işin içinden sıyrılmayı başarır. Aslında El Turabi, Numeyri'nin despot ve iki yüzlü kişiliğini çok iyi bilir. Numeyri'nin Moskova'dan yüz çevirince bir desteğe ihtiyacı vardır. Dini konularda ise tam bir cahildir. Bu boşluğu sürekli El Turabi doldurur. Elbette bundan da azami şekilde yararlanır. Numeyri, El Turabi'ye elini verip kolunu kaptırdığını görünce Enver Sedat gibi batı ile iyi ilişkiler kurarak Müslüman Kardeşler (İhvan)'dan kurtulmaya çalışır. Müslüman Kardeşler'i Şeytani Kardeşler diyerek suçlar. Herhalde El Turabi'nin liderliği ele geçirmesinden korkmaktadır. 1981'de Numeyri şeriata geçmeye karar verir. 1983'de ise bütün ülkede şeriat rejimi ilan edilir. 1983 Şubat-Mart aylarında ise 140 kadar İhvan'cı, 300 kadar da örgütsüz İslamcı tutuklanır. Bu arada ülkenin güneyindeki Hıristiyan ve Animist halkın isyanını da buna eklemek gerek.

Peki El Turabi bu arada neler yapmaktadır. Partisini feshettiğini açıklar ve bir süreliğine ortalıktan çekilir. Bu arada orduya oynamaya ve yüksek rütbeli subaylarla flört etmeye başlar. Askerlerin 1986'da Numeyri'yi devirmesinin ardından herkes Numeyri'nin despotluğunun asıl sorumlusu olarak El Turabi'nin hesp vereceğini düşünürken, tam tersi olur. El Turabi, şeriat adı altında halkın ezilip sömürülmesinin sorumlusu olarak Numeyri'yi gösterir ve kısa süre sonra da 51 milletvekilliği kazanarak yeniden meclise girer. Darbe ile Numeyri devrilmiştir ancak bu darbe şeriata karşı değildir. Ülkede şeriat hala sürer.

Birkaç yıl sonra, 1989'da, darbeci Numeyri'yi deviren askerleri yine bir başka darbe ile Omar El Beşir devirir ve devlet başkanı olur. El Turabi'nin nerede olduğunu düşünüyorsunuz? El Turabi bu sefer de Omar El Beşir'in destekçisi olarak sahnededir. Ama özellikle arka planda kalmaya özen gösterir, doğrudan yönetime katılmaz.

1992 Eylül'ünde Sudan'ın başkentinde İslami Davet Örgütü'nün kongresi ertesi yıl da 1. Arap-İslam Halk Kongresi düzenlenir. Son toplantıyı El Turabi'nin yeni örgütü İslami Milli Cephe düzenler. 60 ülkeden 500 örgüt katılır. Bunlar arasında Filistin'den HAMAS, Cezayir'den İslami Selamet Partisi, Türkiye'den Refah Partisi, Mısır'dan Müslüman Kardeşler, Lübnan'dan Hizbullah gibi örgütler yer alır. Bu kongrede El Turabi yeni bir anlayışı seslendirir. Artık islamcı örgütlerin yenilenmesi, dışa açılması, birazcık kirlenmeden korkmamaları gerekmektedir. Bunun anlamı bir İslam enternasyonali hayalciliği yerine milli güçlerle ittifak yapılması ve ayağı yere basan politikalarla iktidarlara yaklaşılmasıdır. Ayrıca mezhepsel nedenlerle ayrılıklar bırakılıp müslümanlar arası birlik sağlanmalıdır.

El Turabi'nin politikaları çerçevesinde Sudan şeriatı İran, Afganistan gibi birçok ülkedeki daha radikal gruplarla da giderek ilişkilerini geliştirmiş durumda. Bu yüzden batılı ülkelerin sert tutumlarına muhatap oluyor. Afganistan'a giden çok sayıda mücahitin askeri eğitim yeri olduğu, Mısır'daki radikal El Cihad örgütünün lideri Dr. Ömer Abdurrahman'ı diplomatik pasaportuyla dolaştırdığı vb. sayısız suçlamalarla Mısır, Cezayir, Tunus, Eritre ve Cibuti gibi ülkelerle arası açık durumda.

[sargon]

Bu adam nasıl biriymiş diyenler için:




Türkçe olarak basılmış bir röportaj kitabı da var:

http://www.ideefixe.com/kitap/tanim....DWDD3DP7C5KI1O

[Titan]

Sevgili Sargon, doğal olarak islamcı örgütlerin salt kendi içindeki bir mekanizmanın hareketi sonucunda *gelişmesi *ne kadar başarılı olur bilemiyorum, ancak, özellikle müslüman ülkelerde bu örgütlerin arkasında ya doğrudan devletin *ya da * gizli örgütlerin desteği (CIA,KGB,MOSSAD vb.) olduğu da * aşikar..Vermiş olduğun bilgiler, bu sitedeki forumun başka konular hakkında da *gelişeceğine *ve daha zengin bir içeriğe kavuşacağına inanıyor "islamcı örgütleri"in devamını bekliyorum.

[vacsmt]

Faik Bulut'un bu kitabını 1994-95 yıllarında almış ve okumuştum.O zamanlar bilgilerde daha
günceldi.Daha sonrası yurtdışına yaptığım zorunlu gidiş sırasında kaybolan kitaplarım
arasında bu kitapta vardı.Ben de üşenmedim aradım buldum ve kitabı yeniden aldım.
Sayfalarını karıştırıp parça parça tekrar okuyunca gördüm ki Sargon'un da değindiği
gibi bazı bilgiler güncelliğini yitirmiş zira İslamcı örgütlerin filizlendiği coğrafya büyük
bir hızla değişip dönüşmekte .Gene de oldukça faydalı bir eser .Aslında Faik Bulut bu
kitabın 2007 versiyonunu basar ise süper olur.Yazara bunu teklif etmek gerek bence...

[tardu]

faik bulut marxist filistin kamplarında eğitim görmüş bir pkk sempatizanıdır.
bunu bizzat kendisi de gururla söylemektedir.

[indeni]

Faik Bulutun kitabini gecmiste okudum,bugun kimi kisimlarinin gunselligini ytirdigi dogru. * * Asil inanilmasi guc olan * tardu * nun kitabin elstirisini yapacagina yazarin kisiligini elestirmis olmasi. * Dogrusu tardu kitapda elstirecek yan bulamadiki yazarin kisiligini elestirerek yanit verererk,bir anlamda yazdiklarini onaylamis.