Cern Deneyi

[dilaver]

Cern Cenevre yakınlarında ileri düzeyde araştırmalar yapan bir bilim merkezi. Tüm Avrupa ülkeleri de bu kuruluşun üyesi. 2008 içinde bu merkezde çok önemli bir deney gerçekleştirilecek. Bu deneylerin sonucunda ise Higgs bozonunun varlıgı kanıtlanmaya çalışılacak.

Higgs bozonu varsayımsal bir parçacık, olması gerektigi düşünülüyor, ancak bugüne kadar Higgs bozonu ile ilgili hiç bir kanıta raslanamadı. Cern ise bunu gözlemlemenin bir yolu olacak, ya da Higgs kuramına ve parçacıgına veda edilecek.

Çok yüksek hızlarda ( ışık hızına yakın ) çarpıştırılacak proton demetleri ile büyük patlama anındaki şartlar yaratılmaya çalışılacak. Bu çarpışmalar sonucu bilgisayar aglarında muazzam ölçekte bir bilgi birikimi oluşacak ve degişik ülkelerden 10 binin üzerinde bilim insanı bu birikimi çözmeye çalışarak elde edilen yeni verileri bulmaya, gözlemlemeye çalışacaklar.

Higgs bozonu varsayımsal bir parçacık, kütlenin taşıyıcısı oldugu düşünülüyor, ancak şimdiye kadar kanıtlanamadı. Bir anlamda inanç demek bu. Bilim insanları buna inanıyorlar, ama inançlarını da test etmekten çekinmiyorlar. Cern deneyi sonucunda şayet Higgs boznunun varlıgı kanıtlanamazsa ve buna rastlanamazsa bu inanç terkedilecek ve bilim insanları yeni bir kuramın peşine düşerek kütlenin nereden geldigini bulmaya çalışacaklar.

İşte bilim ile dinin de farkı burada yatıyor. Bilimde de varsayımlar olabiliyor. Bu varsayımlara dair kuramlar, hipotezler ortaya atılabiliyor. Ama bundan sonrası önemli. Din varsayımları dokunulmaz ve kutsal yaparken, bilim onların üzerine gidiyor ve test ve deneme alanlarıyla sınamaya çalışıyor. Ta ki dogrulugu ya da yanlışlıgı, gözlemlerle ortaya çıkana kadar.

Cern deneyi en önemli bilimsel deneylerden biri olacak, bilim dünyası heyecanla bekliyor. Bu deney sırasında sadece Higgs bozonunun degil, minyatür karadeliklerin, süpersimetrik parçacıkların, gravitonların da ortaya çıkması bekleniyor.

saygılarımla

[aparain]

Sevgili dilaver,

laboratuar ortamında oluşturulacak çarpışmanın herhangi bir tehlikesi var mıdır acaba?

sevgiler

[dilaver]

Bunu iddia edenler var, ama bilim çevreleri bu iddiaları ciddiye almıyor. Anlık oluşabilecek karadelikler gözlemlenmeyi bekliyor. Bu karadeliklerin ise dünyayı ve çevresini yutabilecegi iddia ediliyor, hatta bu konuda yanlış hatırlamıyorsam mahkemeye de başvuranlar olmuş. Ancak Hawking bu konuyu daha önce dile getirmiş ve çok mikro ölçüde ortaya çıkabilecek karadeliklerin görünüp kaybolacagını göstermişti.

Bilim insanları da hiç bir tehlikenin olmayacagı konusunda hemfikirler.

saygılarımla

[DreiMalAli]

Cern deneyinde mini karadeliklerin oluşacağını iddia eden grubun başını çeken Walter Wagener:
http://www.coasttocoastam.com/guests/1515.html
Sitelerinde CERN deneyini mahkeme kararı ile durdurmak için bağış topluyorlar: http://www.lhcdefense.org/
Korkularının nedenleri kısaca: http://www.risk-evaluation-forum.org/
1. LHC deneyinde oluşacak olan minik karadelikler (minisi. mikrosu, nanosu...) Dünyayı yutacak.
...mış.
2. LHC deneyinde ortaya çıkacak olan "strangelet" parcacıklarının huysuzluğu. Ne olduğu bilinmeyen bu garip Strangelets parcacıkları normal madde ile temas edince Dünya bir strangelet küresine çevrilecek.
... miş.

Benzer argümanlarla 1990-lı yıllardaki deneyler için de karşı gruplar ortaya çıkmıştı.

Deneyin yapılacağı gün rahat uyumam için en azında iki nedenim var.

1. Beklenenin aksine, eğer deneyde hakikaten mini kara delikler oluşursa...
Karadeliklerdeki Hawkiıng Işınması dolayısıyla bu minikler ortaya çıktıklarından daha kısa bir sürede tekrar yok olacaklardır. Karadelik ne kadar küçükse, ışınma dolayısıyla küçülerek yok olması da o oranda çabuk olacak.

2. CERN'deki deneyde parçacıklar 7 tera eV (= 7.10^12 elektron volt) enerji ile ivmelendiriliyorlar.
Dünyamızın atmosferine her an uzaydan gelen yüksek enerjili parçacıklar çarpıp duruyorlar. Bu parçacıkların enerjisi ise 10^20 elektron voltu buluyor. Eğer yüksek enerjili parcacıkların çarpışması ile karadelikler oluşsaydı, şimdi sağımız-solumuz, önümüz-arkamız, bütün çevremiz kara deliklerle dolu olması gerekirdi.
Kara deliklerle doğup, ilk nefesimizde yığınla karadelik solumuş olmamız, çocukluğumuzu kara deliklerle oynayarak geçirip, kara deliklerle büyümüş olmamız gerekirdi.
Ortalıkda dolaşan bu kadar kara deliğe, bir kaç tane de CERN deneyi eklese ne oluuuur. Eklemese ne olur.

Sevgiler

[ozgur_beyin]

sevgili dreilmali (yahu nerden bulursunuz böyle acayip isimleri). yahu ne zaman yapılcak bu deney ben ? mayıs ayında biliyordum.

[DreiMalAli]

Sene sonunda diye aklımda kalmış.
Dur bir araştırayım.

Yav sevgili ozgur_beyin. (sank seninki kolay bir isim )
nick name zor geliyorsa DMA diye kısaltabilrisin olur biter. Ya da 3xAli yazarsın.
DreiMalAli = ÜçÇarpıAli (ÜçDefaAli)

Sevgiler

[dilaver]

Mayıs ayı içerisinde yapılacagı yaazılmıştı, ama henüz başlamadı sanırsam. İlk verilerin de altı ay sonra degerlendirilebilecegi gene belirtilmişti.

saygılarımla

[DreiMalAli]

LHC'nin devreye alınması 2008 diye geçiyor: http://lhc-milestones.web.cern.ch/lhc-milestones/
Beklenilen deney için tarih bulamadım.

Sevgiler

[DreiMalAli]

Fizik talebeler için:
CERN olsun DESY (Hamburg) olsun fizik talebelerine yaz aylarında çalışma imkanı veriyor. Talep çok olduğu için 1-2 sene önceden müracaat edilmesi gerekiyor.

Sevgiler

[DreiMalAli]

Denyin ne zaman yapılacağını mail ile de sormuştum.
Cevap olarak gelen mail aşağıda.

Sevgiler
__________________________________________________ _______________


Dear Xxxxxxxx,


the LHC should start operation towards the end of July or in August.


Stay tuned!


Best wishes,


****************************************
CERN Ask an Expert Service
Experts at your service
Check our website first and if you don't find
the answer to your query, post it on
line!
Ask.Expert.Service@cern.ch
****************************************