Tanrı ne derse İbrahim öyle yapar. Ancak ne var ki, Sara'dan henüz çocuk edinememistir, çünkü Sara kisir'dir. Her ne kadar Tanrı İbrahim'e, biraz önce gördügümüz gibi "zürriyetini bol edecegim" diye bol keseden va'dlerde bulunmus ise de, Sara'yi kisir kilmak süretiyle evlad vermemistir. Bu durumdan pek sikayetçi olan İbrahim, Tanrı'nin kendisine: "Ey Abram, korkma, ben sana kalkanim, senin çok büyük mükafatinim" (Tekvin, 15: 1) diye konustugu günlerden birinde dayanamaz ve söylece yakinir: "Ya Rab Yehova! bana ne vereceksin? Ben çocuksuz gidiyorum ve evimin sahibi bu Samli Eliezer olacaktir... Iste bana zürriyet vermedin ve iste evimde dogan, benim mirascim olacaktir" (Tekvin 15: 2-4),

Bunun üzerine Tanrı İbrahim'i teskin'e çalisarak: "(Ey İbrahim!) Bu senin mirascin olmayacak, ancak senin sulbünden çikacak olan senin mirascin olacaktir... Simdi göklere bak, eger yildizlari sayabilirsen, onlari say... zürriyetin böyle olacaktir" der (Tekvin, 15: 4-7).

Fakat bütün bunlara ragmen İbrahim'in Sara'dan çocugu olmaz. Bu durumdan Sara dahi fazlasiyle sikayetçi bulundugundan, Tanrı'nin düsünemedigi bir çözüm yoluna basvurmak ister ve cariyesi Hacer ile kocasini çiftlestirip çocuk edinmeyi kararlastirir. Bu amaçla İbrahim'i karsisina çeker ve: "Iste Rab beni dogurmaktan alikoydu; rica ederim, cariyemin yanina gir, belki ondan çocuklarim olur" diye konusur (Tekvin, 16: 1-2).

İbrahim karisina: "Pek iyi öyle yapalim" der. Bunun üzerine Sara, cariyesi Hacar'i alir ve onu kocasinin koynuna sokar (Tekvin, Bap 16: 3). Bu birlesme sonucunda Hacar gebe kalir. Ancak ne var ki Hacar, gebe kaldigi andan itibaren hanimi Sara'yi küçük görmege baslar. Buna çok alinan Sara kocasina sikayette bulunur ve söyle der: "Bana olan tecavüz senin üzerine olsun, cariyemi senin koynuna verdim; gebe kaldigini görünce, onun gözünde ben küçüldüm; seninle benim aramda Rab hükmetsin" . Karisini hosnud kilmak için İbrahim ona su ögütte bulunur: "Iste cariyen senin elindedir; gözünde iyi olani kendisine yap". (Tekvin, Bap 16: 4-6) Yani demek ister ki "Eti senin, kemigi benim, diledigin gibi ona cefa edebilirsin". Bu ögüt üzerine Sara, cariyesine kötü davranmaga, cefa ve eza etmege baslar. Buna tahammül edemeyen zavalli Hacar, pilisini pirtisini topladigi gibi onun yanindan kacar. Kaçtigi yer çöl'de, Sur denilen yolun üzerinde bir yerdir. Tanrı'nin melegi onu orada bulur, ve sanki hiçbir seyden haberi yokmus gibi, neden dolayi kaçtigini sorar. Hacar da ona, cefa gördügü için kaçtigini bildirir. Bunun üzerine melek: "Rab sana olan cefa'yi isitti" der ve hanimina geri dönmesini, onun emirlerine boyun egmesini, zürriyetinin çogalacagini söyler ve doguracagi çocuga Ismail adini vermesini ekler (Tekvin, Bap 16: 10-13). Bunlari söylerken Ismail'in kaderinin ne olacagini da ona haber verir; söyle der: "(Ismail) insanlar arasinda yabani adam olacaktir; onun eli herkese karsi, ve herkesin eli ona karsi olacak ve bütün kardeslerinin dogu'sunda oturacaktir": ( Tekvin 16: 12). Daha baska bir deyimle Tanrı sanki Ismail'i, ikinci sinif evlad olsun diye vermistir.

Hacar geri döner ve İbrahim ile yatar ve ondan bir oglu olur; adini Ismail koyar. Ismail'in dogdugu tarihte İbrahim seksen alti yasindadir (Tekvin, Bap 16: 15-16). Aradan yillar geçer; İbrahim doksan dokuz yasina bastigi zaman Tanrı onu karsisina alir ve ona, bir çok milletlerin babasi olacagini, zürriyetinin artacagini ve bundan böyle adinin "Abram" degil fakat bundan böyle "Abraham" olarak çagirilacagini, onu semereli kilacagini ve kendisiyle ahid yaptigini ve bu ahdi ebediyen sabit kilacagini bildirir. Bu ahid geregince onun ve gelecek kusaklarin sünnet olmalari gerektigini, sünnet olmayanlarin bu ahde aykiri davranmis olacaklarini ekler (Tekvin, Bap 17: 1-15)

Bunlari bildirdikten sonra karisi Sara'yi mubarek kilacagini, Sara'dan kendisine bir ogul verecegini, oglunun adini İshak olarak koyacagini ve Sara'yi milletlerin anasi yapacagini ve ahdini İshak ile sabit kilacagini bildirir (O ana kadar İbrahim'in karisinin adi Saray iken Tanrı bu adi Sara olarak degistirdigini söyler). (Tekvin, Bap 17: 15-21)

Bütun bunlar olurken İbrahim 100 yasina basar; o sirada Sara da hayizdan kesilmistir; kocamis olduklari için çocuk edinmelerinin mümkün olmadigini düsünürler ve bu nedenle Tanrı'nin sözlerine inanmayip gülerler (Tekvin, Bap 17: 17, ve Bap 18: 11).

Tanrı Sara'ya kizar ve : "Neden güldün?" diye sorar; Sara: "Gülmedim" diyerek inkar yoluna sapar (Tekvin 18: 15). Bunun üzerine Tanrı, kendisi için her seyi kolay ve mümkün oldugunu ona hatirlatir ve: "Gelecek yil bu mevsimde bir oglun olacak" diye konusur (Tekvin Bap 18: 14).

Gerçekten de Tanrı'nin dedigi gibi olur: Sara gebe kalir ve İbrahim'e bir oglan dogurur; adini İshak koyarlar (Tekvin 21: 1-4). İshak'in dogdugu tarihte Sara doksan, İbrahim ise yüz yasindadirlar. Sara, bu kadar kocamis bir yasta nasil olurda çocuk dogurabilecegine akil erdiremedigi için: "Allah beni güldürdü, her isten benimle beraber gülecektir" der.

Çocuk büyür fakat büyüdükçe Sara'nin endiseleri de artar; çünkü İbrahim'in Hacar'dan olan oglunun, yani Ismail'in, İshak'a üstün ve babasina mirasci olmasindan korkar. İshak'in, Ismail ile oyun oynadigini ve kardes gibi geçindigini gördükçe bu endisesi artar. Bu nedenle Ismail'i bertaraf etmek üzere planlar kurar. Ve bir gün İbrahim'i karsisina alarak söyle der: "Bu cariyeyi ve oglunu disari at; çünkü bu cariyenin oglu benim oglumla, İshak'la, beraber mirsci olmayacaktir". (Tekvin, Bap 21: 8-11) Sara'nin bu ikazi İbrahim'i etkiler; durum gözüne kötü görünmege baslar. Bu arada Tanrı, Sara'yi desteklercesine, İbrahim'e söyle der:"Sara'nin sana söyledigi seyde onun sözünü dinle, çünkü senin zürriyetin İshak'da çagirilacaktir. Fakat cariye'nin oglunu da bir millet edecegim, çünku o senin zürriyetindir" (Tekvin 21: 12-13).

Ertesi sabah İbrahim, ilk is olarak Hacar'i, oglu Ismail ile birlikte evden uzaklastirmak üzere, kadincagizin omuzuna bir su tulumu ile eline biraz ekmek lütfederek gönderir. Hacar yavrusu ile birlikte Beer-seba çöllerinde, perisan bir sekilde dolasir durur. Bir yandan Tanrı'nin ve diger yandan onun “sevgili” peygamberinin gadrine ugradigini, oysa ki kendisini buna müstehak kilici hiçbir sey yapmamis oldugunu düsünerek, ugradigi haksizliklara akil erdirmege çalisir. Yanindaki su ile ekmegin tükedigini görünce telasa düser ve ölüm zamaninin yaklastigini anlar. Çocugunun ölümüne tanik olmamak için onu bir çali altina atar ve biraz ilerde bir yere oturarak aglamaga baslar (Tekvin, Bap 21: 14-17). Fakat Tanrı ona acir ve melegini gönderip kendisine yardimci olacagini ve onu büyük bir millet yapacagini bildirir. Bu sözler üzerine Hacar'in gözleri açilir, bir de görür ki hemen yani basinda bir su kuyusu vardir. Derhal kuyuya kosar, ogluna su içirir. Böylece çocuk büyür ve anasi onu Mısır diyarindan bir kadinla evlendirir (Tekvin, Bap 21: 17-21)

Simdi hikayemizin bu noktasinda bir an duralim ve Tanrı'nin, İbrahim'in ve Sara'nin, acimasizlik örnegi davranislarini kisaca tartisalim:

Tevrat'da anlatilanlardan anlasilmaktadir ki Tanrı önce Sara'yi kisir kilmis ve çok sever göründügü İbrahim'i çocuksuz birakmistir; uzun yillar İbrahim'in çocuk edinmek hususundaki yalvarmalarina kulak asmamis ve ona, su ya da bu sekilde çocuk edinme yollarini da açiklamamistir. Nihayet Tanrı'nin düsünemedigini Sara akil etmis ve İbrahim'e, çocuk edinebilmesi için yol göstermis ve: “Cariyem Hacar ile yat da çocugumuz olsun" demistir (Tekvin, Bap 16: 1 ve d.)

Böylece İbrahim Hacar'la yatmis ve ondan bir oglu olmus ve adini, Tanrı'nin teklifi üzerine, Ismail olarak koymustur (Tekvin, 16: 15).

Fakat daha sonra Tanrı, her ne hikmetse karar degistirmis ve Sara'yi, hem de çok yasli oldugu bir dönemde, gebe kilmistir (Tekvin, Bap 18: 9-15; Bap 21: 1-8). Bunu yaptiktan sona İbrahim'e, Sara'dan olacak olan zürriyetinin seref ve inayetlere ulasacagini anlatmistir (Tekvin, 18: 16). Kocamis bir kadin oldugu halde Sara İbrahim'e oglan dogurmus ve adini, yine Tanrı'nin emri üzerine, İshak koymustur. Fakat ne var ki Sara, her ne kadar kisir bulundugu yillarda çocuk zevkine erismek için kocasinin Hacar ile yatmasina sebeb olmakla beraber, sonra'dan bu çocuga düsman kesilmis ve kendi öz oglu İshak'in, Ismail'e üstün ve tek mirasçi olabilmesi için, Hacar'i ve oglunu evinden kovdurtmus, serf sefil bir yasama sokmustur (Tekvin 21: 8 ve d.).

Bütün bu olan bitenler, kuskusuz ki vicdan sizlatici seylerdir. Fakat dindar geçinen nice insanlar için bu davranislarda vicdana aykiri bir yön yoktur. Onlar, pek çesitli nedenlere dayanip, bu tür davranislari özürlü görmekte sakinca bulmazlar. Muhtemelen bu nedenlerin basinda da Ismail'in köle bir kadindan dogdugu ve su hale göre İbrahim'e varis olmamasi gerektigi hususu gelecektir. Bu yüzden Sara'nin Ismail'i bertaraf edip kendi oglu İshak'i mirasçi kilmasinin dogal oldugunu söyleyeceklerdir. Oysa ki bu izah tarzinin ne akla ve vicdana yatkin bir yönü, ve ne de basta Tanrı olmak üzere kutsal sayilan (yani peygamberlik görevini yüklenmis olan) kisileri özürlü kilan niteligi vardir. Çünkü, bir kere, diledigi zaman, diledigi kisileri kisir ya da dogurgan yapan bir Tanrı'nin, sırf keyfilik adina yukardaki haksizliklara tenezzül edebilecegini düsünmek çirkin olur. Daha baska bir deyimle İbrahim'e gökteki yildizlar sayisinca zürriyet vermeyi va'd eden bir Tanrı'nin, Sara'yi kisir ve fakat onun cariyesi Hacar'i dogurgan kilmasi ve böylece önce cariye'yi çocuk sahibi yapip daha sonra Sara'yi gebe birakmasi, ve bütün bunlar yetmiyormus gibi, bir de hiç bir günah'i olmayan Hacar ile oglunu çöl'de üzüntülere sokmasi, yücelikle bagdasir seylerden degildir. Her seye kadir oldugu kabul edilen bir Tanrı'nin, bu tür keyfiliklere ve haksizliklara meydan vermeden is görmesi beklenmez mi? Denecektir ki yukardaki hikaye, çocuk sahibi olmak isteyip de olamayan kisilere bir yol göstermek maksadiyle düsünülmüstür ve bu usülün, günümüzdeki sun'i ilkah ya da benzeri usüllerden farki yoktur.

Evet ama bu izah seklinin de, Tanrı'yi ya da peygamberini hakli kilan bir yönü yoktur; çünkü günümüzdeki usüller, çocuk edinenleri mutsuzluga degil fakat aksine mutluluga kavusturmak için uygulanmaktadir. Ve her halü karda insansal bir davranisi, Tanrısal bir davranis ile kiyaslamaga da mahal olmamak gerekir.

Fakat Tevrat'tan ögrendigimiz o'dur ki Tanrı, peygamber analarinin, kendi oğullarına yukardakine benzer oyunlar oynamasini olagan saymistir. Nitekim birazdan görecegiz ki, Sara'nin Ismail'e yaptiklarini, daha sonra Rebeka, kendi öz oğullarına yapacaktir.