Göbekli Tepe

[karakedi]

baktım evet tamamını izledim. bakanlık yetkilisinin konuşmaları atlanabilir. bürokratik şeyler söylüyor.
bu program bence baştan sona izlenmeli. önemli bilgiler veriyorlar. bunlar işte bu kazıyı yapan alman arkeologun ekibindeki kişiler. kültür bakanlığı bir kazı komisyonu oluşturmuş, orada danışman olarak yer alıyorlar.

gömme sebebini şöyle açıklıyorlar.

teori1- neden gömüldüğünü açıklayan, o anlama gelecek bir buluntu/kanıt yok elimizde.
fakat daha önceki yaptığımız kazılarda karşılaştığımız örneklere dayanıp bir genelleme yaparsak, nasıl insan ömrü tamamlandığında gömüyorlarsa, yaptıkları yapı da ömrünü tamamladığını düşündüklerinde gömüyorlar. yapıyı kendileri gibi canlı bir varlık olarak düşünüyorlar.

teori2- başka bir inanca doğru geçmeye başlamış olabilirler. yeni inancın etkisinden dolayı eski inancı unutmak, izlerini silmek istiyorlar.

toprak üzerinde yaptıkları analizden kendilerinin kapattığını tespit etmişler.

evet çok miktarda toprak gerekiyor kapatmak için 350 m3 dedi. ama şunu hesaba katmak lazım. 1500 yıl boyunca kullanılmış ve farklı dönemlerde yeni elemanlar eklenilmiş bir yapı bu. hatta aynı yapının içinde farklı yıllarda eklenti de yapmışlar. yani hem yanına yeni yapılar yapıyorlar, hem de yapılmış yapının içine yeni elemanlar ekliyorlar (duvar, sütun, çatı belki?) gibi...

ayrıca burası kapalı bir alanmış. üstüne ağaçlardan çatı benzeri bir şey yapmışlar. ortadaki 2 büyük sütun çatı amaçlı dikilmiş.

[Felâsife]

karakedi´isimli üyeden Alıntı

toprak üzerinde yaptıkları analizden kendilerinin kapattığını tespit etmişler.

Yani başkalarının orayı örtmesi çok mantıklı değildi zaten, illaki kendileri örttüyse, bunu koruma, saklama, veya unutma amaçlı mı ileride dahada netleşir umarım zira arazi sahibi amcanın dediğine göre, 4 yapı zaten bulunanlarmış ama zemin taramasında 20 kadar daha yapının gömülü olduğu tespit edilmiş. Bazıları üst üste yapılmış filan.
Göbekli tepe zihinleri daha çok meşgul edeceğe benziyor. Helede daha eski yapılar çıkarsa acayip olur.

Teşekkür ederim açıklama için, eline sağlık, ilk fırsatta bakarım bende videoya. Zaten göbekli tepeyi sıkı takip etmek gerek, bir bilgi kaçtı mı? bir kaç bin yıl birden kaçar demektir bu.

Sevgiler

[Turdur]

karakedi´isimli üyeden Alıntı

ayrıca burası kapalı bir alanmış. üstüne ağaçlardan çatı benzeri bir şey yapmışlar. ortadaki 2 büyük sütun çatı amaçlı dikilmiş.

Herhangi bir çatı malzemesine rastlanamamış. Ağaç olayını bilemiyorum ancak insan eliyle yapılmış çatı yok. Yâda çatıları söküp götürdüler ve geri kalan her yeri toprakla doldurdular.

[karakedi]

Felâsife´isimli üyeden Alıntı

arazi sahibi amcanın dediğine göre, 4 yapı zaten bulunanlarmış ama zemin taramasında 20 kadar daha yapının gömülü olduğu tespit edilmiş. Bazıları üst üste yapılmış filan.
Göbekli tepe zihinleri daha çok meşgul edeceğe benziyor. Helede daha eski yapılar çıkarsa acayip olur.

aynen. bölgenin yakınlarında 10 küsür tane daha yapı tespit etmişler. fakat göbeklitepeyi tamamen sonuçlandırıp, raporunu yazmadan diğerlerinin kazısına başlamama kararı aldık diyorlar.

hatta programda erkek olan arkeolog söyledi, kadın biraz susturdu ama yerleşim olduğuna dair buluntular da bulmuşlar. herhalde kesinleşmeden açıklamak istemiyorlar. ama anadolu coğrafyasında yaşayan diğer kabilerle bir değiş-tokuş yapıldığını, yaşam araç gereçlerinin olduğunu gösteren bulgular varmış.

Turdur´isimli üyeden Alıntı

Herhangi bir çatı malzemesine rastlanamamış. Ağaç olayını bilemiyorum ancak insan eliyle yapılmış çatı yok. Yâda çatıları söküp götürdüler ve geri kalan her yeri toprakla doldurdular.

çatıdan kastım civardaki ağaş dalları, çalı çırpı, sarmaşıkla elde edilen bir çatı örtüsü. bunu özellikle söyledi. üstünü kapatmışlar. herhalde bunu destekleyen bulguları vardır. ama bir gözlemevi, gökyüzüne bakma şeysi değil çünkü üstünü örtmüşler. zaten taşlar birbirine yakın, çok büyük bir yapı değil.

Turdur´isimli üyeden Alıntı

Göbeklitepe'de ki mabetlerin yapımı 1.500 yıl sürmüş ancak bir mabed için değil bu süre. Birden fazla mabed var ve bazıları arasında ki zaman 1.500 yıl olarak hesaplanmış. Yani 1 mabedin yapımı o kadar sürmemiş. Dönem dönem mabedler yapılmış.

göbeklitepe'de şu an kazısı yapılan 3 tane yapı var biliyorsunuz. yani şöyle düşünün. hem yapı2-3ü 1500 yıl içinde zamanla yapıyor, yani yapı1'in yanına yeni yapı olarak 2-3ü ekliyor; hem de yapı1'in içine yeni taşlar sütunlar, duvarlar ekliyor falan. herhalde bunu gösteren bulguları var ki programda bu yorumu yaptı.

Turdur´isimli üyeden Alıntı

Bu mabedler yapılırken alfabe ve rakamlar bilinmiyordu. İşin en ilginç kısmı bu, çünkü kime nasıl ne yapacağını ve hangi ölçüde yapacağını nasıl anlatacaksınız ki?

bu yorumum yanlış olur mu bilmiyorum. tamam yazıyı/sayıyı bilmiyorlardı ama konuşmayı, birbirlerine karşı tarafın anlayıp tepki verebildiği komutlar vermeyi biliyorlardı. yazı olayını böyle çözmeleri çok muhtemel.

alfabe işinde bence emin konuşmamak lazım çünkü aşağı koyduğum fotoda birbirini tekrar eden ve hayvan olmayan simgeler var, yani bir şey ifade etmek istemişler. bu da belki bizim bildiğimiz sümer yazısı öncesi yazının ilk örnekleri, ilkel bir yazı dili olabilir.

göbeklitepe'yi özgün yapan şeylerden biri de bu herhalde. hem animizm/totemizm inancının hayvan figürlerinin olması, hem de kendilerini hayvanla/doğayla özdeşleştirmekten kurtulup insan olarak ifade etmeleri, bir ilkel alfabeye benzeyen, kendini tekrar eden simgeler kullanarak bir şey ifade etmeye çalışmaları. 2 kültürün de özelliklerini taşıyan geçiş süreci gibi.

diğer mesele bunlar yaklaşık 150bin yıldır organize şekilde beraber avlanan, 3 milyon yıldır el aleti yapan, yani uzunca süredir birbirlerine avlanmayı tarif eden, komutlar veren bir kabilenin hayatta kalan örnekleri. kabilenin lideri çeşitli tarifler, komutlar, belki söz/konuşma ile işin başında durarak bizzat yaptırmış olabilir. nasıl inşaatta ustaya elinle gösteriyorsun. şuradan kes, şuraya koy, getir getir diye elini sallıyorsun. onun gibi şeyler işte. mistik bir şey yok yani.

[Turdur]

karakedi; Fatih Altaylı'dan eklediğiniz videonun bir kısmını izledim. Mabed değil kamu yapıları diyorlar. Buda ilginç bir tespit geldi bana.

karakedi´isimli üyeden Alıntı

bu yorumum yanlış olur mu bilmiyorum. tamam yazıyı/sayıyı bilmiyorlardı ama konuşmayı, birbirlerine karşı tarafın anlayıp tepki verebildiği komutlar vermeyi biliyorlardı. yazı olayını böyle çözmeleri çok muhtemel.

Bu matematik olayı olmadan bu tarz bir yapı yapılamaz. Kesinlikle yapılamaz, demek ki o dönem matematik vardı. Biz şu an için bulamadık, olay bu. Sayılar ve işlemler olmadan ustalar çalışamazlar. Ufak bir inşaat işine baksanız bile ve bunun hesabını tutsanız bir sürü sayı ve işlemin yapıldığını görürsünüz. Mesela uzunluk ve ölçü birimleri olmadan böyle bir yer yapmak imkansızdır.
Bu yapılarda ki mimari "şuraya getir, buraya götür" diyerek kesinlikle yapılamaz.
Bakalım gizemi nasıl çözülecek, sanırım diğer bölgeler kazıldığında bir çok soru işaretini kafamızdan atmış olacağız.
Benim tahminim, alfabeleri ve sayıları biliyor olmaları yönünde, ve bir inancı yâda dini bitirmek için burayı gömdükleri...

[karakedi]

neden matematik bilmek zorunda olsun peki? bir yerde yonttukları taşı halat ve kalas kullanarak havaya dikiyorlar. basit bir yapı. en kritik işlem büyük taşların alana taşınması ve havaya dikilmesi. onun dışındaki her şey çok ilkel. onu nasıl çözdüklerini de anlattılar. hatta bakanlık animasyon hazırlıyormuş yapım aşamalarıyla alakalı. bitince paylaşacağız dedi yetkili.

dikkat ederseniz bu çukur yapı. yani zemine sıfır kotundan başlanıp yukarı çıkılan bir yapı değil. çukur yapılar inşaat tekniğinin gelişmediği dönemlerde kullanılmış. yani bir taşı olduğu yerde havaya dikmek yerine, çukura indirip çukur duvarından faydalanarak daha rahat dikilebiliyor. sıfır kotundan yükselen yapılar daha zor, çünkü daha çok enerji gerektiriyor.

neden yuvarlak, ay'ı güneşi mi simgeliyor diye soruldu programda. o zaman atalarımız köşeli yapı tekniğini bilmiyordu dedi. çünkü o taşları birbirine denk getirip, geçmeli yapman lazım. yuvarlak hatlar kullanmak, köşeli yapıya göre daha basit, ilkeldi dedi.

[karakedi]

Turdur´isimli üyeden Alıntı

Mabed değil kamu yapıları diyorlar. Buda ilginç bir tespit geldi bana...

şimdi kamusal alan derken şey anlaşılmasın. hmm demek burada devlet meselelerini tartışıyorlardı.

kamudan kastı dini amaçlı olmayan sosyal bir nedenden dolayı bir araya gelmiş insanlar. belki de aynı coğrafyada yaşayan birbirleriyle sosyal ilişkiler geliştirmiş farklı kabileler.

taşların üzerindeki farklı hayvan figürlerinin her birinin bir kabileye ait olduğunu söylediler.

dediğim gibi bir de, burada değiş-tokuş yapıldığına dair bulgular var gibi bir şey söyledi fakat kadın konuyu kapatır gibi yaptı. sanırım spekülasyon olmasın diye raporun bitmesini bekliyorlar.

[Neva]

Bu tur yapilar doneminde de alfabe ve hesap sistemi biliniyor olmalidir. Ifade sekli tanidik degil diye, sozlu veya yazili, alfabe yoktur cikarimi pek tutarli olmasa gerek

Sembolizm(sanatsal) de bir dil sekli animist veya samanist vs. toplumlarda. Sumer'deki daha organize ve oturmus bir alfabe, yonetim vs. tekabul ediyor, dolayisiyla icerik daha belirgin. Ornegin onlarda sembolizm kullamislar.

[Turdur]

karakedi´isimli üyeden Alıntı

neden matematik bilmek zorunda olsun peki? bir yerde yonttukları taşı halat ve kalas kullanarak havaya dikiyorlar. basit bir yapı.

Matematik derken ne anladığınıza bağlı. Basit yapı diyorsunuz, bakın temsili resme. Bu kadar basite almıyorum ben, en az basit 4 işlem gerekli olmuştur diye düşünüyorum. Ölçü birimi de kullanılmış olmalı. Göbeklitepe'de ki yapılar hakkında matematik üzerine konuşulmuş bir program bulamadım bulursam ekleyeceğim.

[Felâsife]

Neva´isimli üyeden Alıntı

Ornegin onlarda sembolizm kullamislar.

Aynen, yazının hatta resimli yazının ilk hali o resimler, tek bir sembol ile çok şey anlatmışlardır.
O zamanlar o resimlerin, kim bilir nasıl anlamları vardı.

Bence orada kimler yaşadıysa, animist, şamanist veya başkası bir toplum, onun yaşayan inancından en ustasını bulup oraya götürseler harika olur.
Yok eğer bulamazlarsa sağlam bir Şaman yakışır. Hele de manevi bir yermiş halk için ki enerjisi çok yüksektir oranın.
Rusya da olsa sanırım yaparlardı, kimdi bilmiyorum birinin mezarı için mi ne yapılmıştı.